Hômmage aux animaux disparus dont nous sommes…

Όλες οι ερωτήσεις που ταλαιπωρούν το ανθρώπινο μυαλό, εδώ και χιλιάδες χρόνια, μέσα σε μία ώρα και σαράντα λεπτά. Απαντήσεις, πολλές και καμία. Άρα, χαμένη η μία ώρα και σαράντα λεπτά;

Όχι, γιατί αφού δεις το Animal, αποκτάς μια πολύ διαφορετική προοπτική. Βλέπεις τα πράγματα από πολλές διαφορετικές γωνίες, μπαίνεις στη φάση του «in perspective» κι αυτό ανοίγει άλλους δρόμους. Δεν είναι υπερβολή, μια θεατρική παράσταση μπορεί να αλλάξει τη ζωή του θεατή -ή έστω να του ανοίξει το μυαλό, να κάνει τον ορίζοντα πλατύτερο.

Τι συμβαίνει στο Animal; Μπροστά στα μάτια των θεατών, συντελείται μια διαδικασία σύνθεσης και επανατοποθέτησης της ματιάς όσων συμμετέχουν απέναντι στη ζωή, στη φύση, στον άνθρωπο. Η μία σκέψη φέρνει την άλλη, κάθε ερώτημα φέρνει ένα συνειρμό, κάθε απάντηση αναιρείται. Η ιστορία, η υπόθεση, η συζήτηση ξεκινά από τα ζώα: τα ζώα που εξαφανίστηκαν, τα ζώα που απειλούνται με εξαφάνιση, τα ζώα που υποφέρουν για χάρη των ανθρώπων, τα ζώα που εμείς κρύβουμε μέσα μας. Αλλά αυτή είναι μάλλον μόνο η αφορμή, για να μιλήσουμε για τη ζωή και την εξαφάνιση, την εξέλιξη και το τέλος. Μέσα από μια σειρά επεισοδίων, πλέκεται η κλωστή της συνοχής και της συνέχειας, την οποία μόνη της η παράσταση, κόβει, ξαναπλέκει, δένει, λύνει, για να σχηματίσει ένα ερωτηματικό. Αληθινές εμπειρίες, σκέψεις, ιδέες, τύψεις, φόβοι, χαρές -όλα μαζί ανακατεμμένα. Ξεκινώντας από τα ζώα (animal) που έχουν ψυχή (animus), και να φτάσουμε στο homo sapiens, τον σοφό άνθρωπο.

H παράσταση δύσκολα μπαίνει σε λέξεις, όσοι είστε στο Βέλγιο μέχρι τις 3 Απριλίου (όσο φτωχά γαλλικά κι αν μιλάτε), να πάτε να τη δείτε. Δεν είναι μια κλασική θεατρική παράσταση, είναι μάλλον ένα project, ένας καμβάς, μια δημιουργική αναζήτηση. Με πολλές πρωτοτυπίες.

  • Δεν υπάρχει ένας συγγραφέας. Το κείμενο, αλλά και το στήσιμο, είναι προΐόν συλλογικής δουλειάς εφτά ανθρώπων. Αυτοί οι εφτά άνθρωποι -κάποιοι γνωρίζονταν από πριν μεταξύ τους, κάποιοι όχι-, πέρασαν πέντε μήνες μαζί διαβάζοντας, ψάχνοντας πληροφορίες, γράφοντας, σβήνοντας, κόβοντας και ράβοντας, ερχόμενοι σε συγκρούσεις, με αποτέλεσμα αυτή την εντυπωσιακή μία ώρα και σαράντα λεπτά.
  • Η σκηνοθέτης και η βοηθός σκηνοθέτη είναι και ηθοποιοί και μέλη της «συγγρραφικής ομάδας». Δεν σκηνοθέτησαν ex cathedra, σκηνοθέτησαν σε συνεργασία με τους ηθοποιούς και λαμβάνοντας υπόψη τις προσωπικότητες και τις ιδέες τους.
  • Στην παράσταση ακούγονται αντικρουόμενες απόψεις: αυτό είναι και η ουσία. Η δημιουργική διαφωνία που βοηθά στο να τεθούν τα σωστά ερωτήματα, ελπίζοντας να βρούμε το δρόμο προς τις απαντήσεις.
  • O άξονας του project είναι τα ζωά ή και το ζωώδες. Αρχικά η ιδέα ήταν να αποτιθεί φόρος τιμής στα ζώα, που εξαφανίστηκαν, στα ζώα που βασανίζονται. Αλλά τελικά, όπως είπε και η Virginie Thirion, «είμαστε άνθρωποι και άρα μιλάμε από την πλευρά του ανθρώπου», κατά συνέπεια καταλήγουμε στον άνθρωπο. Και ο φόρος τιμής επεκτείνεται στους εξαφανισμένους ανθρώπους, στις εξαφανισμένες φυλές, στα θύματα των πολέμων, στα θύματα του, χμ, πολιτισμού και της εξέλιξης.

Pietro PizzutiΟ ιθύνων νους πίσω από όλο αυτό είναι ο πολυτάλαντος και πολυπράγμων Pietro Pizzuti, γνωστός μας και από εδώ, ο οποίος γιορτάζει με αυτή την παράσταση τη συμπλήρωση 30 χρόνων παρουσίας του στα θεατρικά πράγματα. Ο ίδιος είχε περισσότερο την οπτική γωνία του ζωώδους που κρύβεται στον άνθρωπο, αλλά με την σύμπραξη των συνεργάτιδών του, το πράγμα πήρε άλλη τροπή. Αυτός όμως ήταν και ο στόχος, γιατί η ουσία ήταν η συλλογική δουλειά.

Υπήρχε κι άλλη μια πρωτοτυπία, σχετική και εκτός της παράστασης. Το θέατρο και οι συντελεστές της παράστασης, οργάνωσαν μια συνάντηση-συζήτηση στην οποία το έργο και η διαδικασία της δημιουργίας του παρουσιάστηκαν σε όσους θεατές ήθελαν αν συμμετάσχουν. Οι εφτά σημιουργοί μίλησαν για το γιατί και το πώς έφτιαξαν την παράσταση και απάντησαν στις ερωτήσεις μας. Εντελώς τυχαία, εμείς βρεθήκαμε στην παρουσίαση ακριβώς πριν αν δούμε την παράσταση, αλλά κάποιοι από του θεατές την είχαν ήδη δει και άλλοι θα την έβλεπαν κάποια άλλη μέρα. Η αλήθεια είναι πως η παρουσίαση μας βοήθησε πολύ να παρακολουθήσουμε την παράσταση και να προσέξουμε λεπτομέρειες και στοιχεία που θα είχαμε παραβλέψει αλλιώς.

Κρατώ τελικά δυο πράγματα που ακούστηκαν στο έργο:
Το ένα είναι πως το ανθρώπινο είδος έχει πολλαπλασιαστεί με γεωμετρική πρόοδο τα τελευταία 200 χρόνια και είναι το μοναδικό είδος που πολλαπλασιάστηκε τόσο γρήγορα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα. Οι επιστήμονες λένε πως ένα τέτοιο φαινόμενο συνοδεύει είδη που σταδιακά γίνονται πολύ εύθραυστα και άρα ευπαθή και άρα βρίσκονται κοντά στην εξαφάνισή τους.
Το δεύτερο είναι πως η έννοια της εξαφάνισης και της καταστροφής δεν είναι κάτι που εν προκειμένω συνδέεται αποκλειστικά με στενές έννοιες όπως η καταστροφή του περιβάλλοντος και η εξαφάνιση συγκεκριμένων ειδών της χλωρίδας και της πανίδας. Αυτά τα δύο φαινόμενα άλλωστε, σύμφωνα με ορισμένους επιστήμονες είναι σύμφυτα με την ύπαρξη και τη ζωή. Ας δούμε το θέμα με έναν ευρύτερο τρόπο, ας σκεφτούμε εξαφανισθέντες ανθρώπους στα πλαίσια δικτατοριών και πολέμων. Ή ακόμα, ας σκεφτούμε φυλές ιθαγενών του Ειρηνικού, της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής -και τα ζώα και φυτά με τα οποία αυτές οι φυλές συμβίωναν ειρηνικά επί αιώνες- που δεν θα είχαν εξαφανιστεί αν αυτές οι περιοχές του κόσμου δεν είχαν ανακαλυφθεί από τους λευκούς.

===============================
Το βλογ δεν ζει στην κοσμάρα του, δεν αγνοεί αυτά. Απλά κάποιοι άλλοι τα σχολίασαν ήδη καλύτερα.

Advertisements