Είναι δυνατόν να γυρίσει κάποιος ένα ντοκυμαντέρ με την χρήση animation; Θα ήταν ποτέ δυνατόν το Ισραήλ να χρηματοδοτήσει μια ταινία με θέμα τον πόλεμο του Λιβάνου και το μακελειό στην Sabra και την Shatila (τον Σεπτέμβρη του 1982);

Ο  Ari FOLMAN απαντά καταφατικά και στα δύο ερωτήματα, με την ταινία του «Βαλς με τον Μπασίρ«. Η ταινία είναι ένα animation ντοκυμαντέρ, αφιερωμένο στην εισβολή (άλλοι την αποκαλούν «ειρηνευτική επέμβαση«) του Ισραήλ στον Λίβανο, το 1982, την πολιορκία της Βηρυττού και το μακελειό των Παλαιστινίων από Λιβανέζους Μαρωνίτες (Φαλαγγίτες) στην Sabra και την Shatila. Η ταινία είναι συγκλονιστική, όχι τόσο για το θέμα με το οποίο καταπιάνεται, αλλά εξαιτίας της σκοπιάς από την οποία το εξετάζει: εκείνη των Ισραηλινών φαντάρων που υπήρξαν μάρτυρες (και θύτες) στα γεγονότα. Η ταινία είναι επίσης συγκλονιστική χάρη στην μορφή της: οι κινούμενες εικόνες είναι ακόμα πιο εντυπωσιακές από τις αληθινές -προκαλούν δέος.

Με αφορμή ένα επαναλαμβανόμενο όνειρο που ένας φίλος του τού διηγείται, ο σκηνοθέτης (και πρωταγωνιστής της ιστορίας) συνειδητοποιεί ότι αδυνατεί παντελώς να θυμηθεί οτιδήποτε από όσα βίωσε, όταν συμμετείχε στα γεγονότα του Λιβάνου, σε ηλικία 19 ετών. Ψάχνοντας να βρει το παρελθόν του, συναντά παλιούς του φίλους και συμπολεμιστές, με τη βοήθεια των οποίων ανασυνθέτει το παζλ της χαμένης του μνήμης, ενώ παράλληλα ανακαλύπτει και τις αιτίες για τις οποίες την είχε χάσει. Ταξειδεύει πίσω στο χρόνο, ξεδιπλώνοντας τα γεγονότα του πολέμου και της χαμένης του νεότητας. Δεν διστάζει μάλιστα να θίξει ευθέως τις ευθύνες του Ισραήλ και να κατονομάσει πρόσωπα, όπως τον Αριέλ Σαρόν.

Η ταινία διαγωνίστηκε και στο Φεστιβάλ των Καννών. Η πρωτοτυπία της, που μάλλον θα την καταστήσει ορόσημο στο μέλλον, είναι το γεγονός ότι χρησιμοποιεί το animation για τους σκοπούς ενός ντοκυμαντέρ, όπου παρατίθενται ακόμα και κανονικότατες συνεντεύξεις. Το στοιχείο που εκπλήσσει βέβαια είναι πως ανάμεσα στους χρηματοδότες (που προέρχονται από την Γαλλία, την Γερμανία και την Βρετανία) βρίσκονται και επίσημοι ισραηλινοί φορείς, όπως το New Israeli Foundation for Cinema & T.V. και το Israel Film Fund. Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, εφόσον στην ταινία γίνεται ευθεία αντιπαραβολή της στάσης του Ισραήλ προς τους Παλαιστινίους με το Ολοκαύτωμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου -κατί που μέχρι πρότινος θεωρείτο (τουλάχιστον ύβρις και) αιτία διπλωματικών επεισοδίων για το επίσημο Ισραήλ.

Να μην την χάσετε για κανένα λόγο.

Δείτε ακόμα το σχόλιο του Chumba, και αυτό.

_____________________________________

Βιβλιογραφία για τους νεότερους:

Advertisements