028.jpg

«Μια φορά κι έναν καιρό ήταν μια χώρα που την έλεγαν Γιουγκοσλαβία» -έτσι τελειώνει η αγαπημένη μου ταινία, το Underground του υπέροχου Εμίρ Κουστουρίτσα. Το προηγούμενο σαββατοκύριακο, βρεθήκαμε σε δύο από τους επιγόνους αυτής της «πρώην» χώρας και ενθουσιάστηκαμε από τις φυσικές ομορφιές, την ατμόσφαιρα, την πλούσια ιστορία, την κουλτούρα και τους ανθρώπους.

Προτού να φύγουμε, είχα μελετήσει ενδελεχώς τον οδηγό μου, αλλά και τις σχετικές ιστοσελίδες (εδώ, εδώ και εδώ). Επίσης, φρόντισα να ζητιανέψω πληροφορίες από την Αλεπού και τον Chumba που είχαν επισκεφθεί τη Λιουμπλιάνα πρόσφατα. Οι πληροφορίες τους αποδείχτηκαν πολύτιμες, όπως θα διαπιστώσετε και μόνοι σας, διαβάζοντας παρακάτω!

Η Σλοβενία είναι μια μικροσκοπική χώρα στριμωγμένη ανάμεσα στην Ιταλία, την Αυστρία και την Κροατία. Ανθρώπινη παρουσία μαρτυρείται ήδη από τα προϊστορικά χρόνια, αφού στην Σλοβενία βρίσκεται ένα μέρος των Άλπεων. Από τα εδάφη της πέρασαν και οι Ρωμαίοι, μέχρι την άφιξη των Σλάβων (γύρω στον 6ο αι. μ. Χ.). Η χώρα δεν υπήρξε ποτέ ανεξάρτητη, αποτελούσε τμήμα της Αυστρουγγαρίας μέχρι το 1919, κατόπιν του Βασιλείου των Σέρβων, Κροατών και Σλοβένων και, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας. Το 1991, μετά από τον «πόλεμο των 10 ημερών» με τον γιουγκοσλαβικό στρατό, απέκτησε για πρώτη φορά την ανεξαρτησία της. Ιστορικά, υπάρχουν μερικά σκοτεινά σημεία, όπως το γιατί οι Σλοβένοι δεν διεκδίκησαν ποτέ ανεξαρτησία μέχρι τόσο πρόσφατα, η ενθουσιώδης υποδοχή που επεφύλαξαν στα στρατεύματα του Γ’ Ράιχ το 1941 (όπως και οι γείτονές τους, οι Κροάτες), αλλά και η νεφελώδης ανεξαρτητοποίηση με τον ύποπτο ρόλο της Γερμανίας σε αυτή την υπόθεση. Τροφή για σκέψη…

037.jpg

 

Σε κάθε περίπτωση, η χώρα είναι πανέμορφη, διαθέτει παραμυθένια ορεινά τοπία, υποδομές που στην Ελλάδα δεν υποψιαζόμαστε ότι υπάρχουν, αψεγάδιαστη καθαριότητα, νοστιμότατο φαγητό (με αποκορύφωμα τα μπουρέκ -τυρόπιτες και κρεατόπιτες φουρνιστές- και την μανιταρόσουπα σε καρβελάκι) και όλα αυτά σε απίστευτα χαμηλές τιμές! Η γενική μου εντύπωση είναι πως πρόκειται για μια οικονομική Ελβετία, με βαλκανική κουζίνα και απόλυτα βαλκανική οδική συμπεριφορά!

Η Λιουμπλιάνα είναι μια πολύ μικρή πόλη, την οποία μπορεί κανείς να δει σε μία μέρα, αν δεν επιλέξει να επισκεφτεί μουσεία. Φτάσαμε απόγευμα Παρασκευής στο αεροδρόμιο τσέπης (μικρό και ευέλικτο). Με το που βγήκαμε από το αεροπλάνο, μας υποδέχτηκαν χιλιάδες ταμπέλες και ενδείξεις με το λογότυπο της Σλοβένικης Προεδρείας. Η Σλοβενία είναι η προεδρεύουσα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το πρώτο εξάμηνο του 2008 και ο κρατικός μηχανισμός είναι απίστευτα υπερήφανος γι’αυτό και έχει φροντίσει να τα διαφημίζει σε όλους τους τόνους και όλους τους τόπους -οι Σλοβένοι πάλι δεν έμοιαζαν να νοιάζονται και πολύ, αλλά έτσι είναι αυτά. Από το αεροδρόμιο, παραλάβαμε το αυτοκίνητο που είχαμε κλείσει μέσω ίντερνετ, εδώ, και ξεκινήσαμε για την πόλη χωρίς χάρτη. Κανένα πρόβλημα, ο δρόμος ήταν πανεύκολος και πάρα πολύ καλός (σκάλες ανώτερος από τους βέλγικους αυτοκινητόδρομους, οι οποίοι είναι διάσημοι για τον καλό φωτισμό και τις αμέτρητες λακούβες), και η σήμανση σαφέστατη. Το αεροδρόμιο απέχει 15 χλμ από την Λιουμπλιάνα και λίγο περισσότερο από τα βόρεια σύνορα. Η χώρα διασχίζεται από βορρά προς νότο σε λιγότερο από 3 ώρες.

048.jpg

 

Φτάσαμε εύκολα και γρήγορα στο ξενοδοχείο που μας είχε συστήσει ο Chumba. To Celica Hostel (προφέρεται Τσελίτσα) ήταν μεσαιωνική φυλακή, που μετέτρεψαν σε youth hostel, με πολύ επιτυχημένο τρόπο. Τα δωμάτια είναι πρώην κελιά και διαθέτουν πόρτα από μασίφ σίδερο -και δεύτερη καγκελόφρακτη), μικροσκοπικό παράθυρο με κάγκελα και λιτή επίπλωση. Στο ισόγειο υπάρχουν τρεις χώροι για καφέ και μπαρ, και η διακόσμηση είναι μια ανάμειξη μεσαίωνα και ποπ. Βρίσκεται δίπλα ακριβώς στην κατάληψη Metelkova, η οποία είναι μια αυτο-οργανωμένη και αυτο-διοικούμενη κοινότητα, που διαθέτει και τρία μπαράκια. Πολύ κοντά είναι και ο σταθμός των τρένων.

Αφήσαμε τα πράγματά μας στο ξενοδοχείο, μπήκαμε στο αυτοκίνητο και φύγαμε για το Zagreb! Χωρίς χάρτη, χωρίς να ξέρουμε την ισοτιμία κούνα (κροάτικο νόμισμα)-ευρώ, και γνωρίζοντας μόνο ότι στο Zagreb ήταν η βραδιά των μουσείων. Δεν το μετανιώσαμε, ο δρόμος ήταν καλός και πανεύκολος (κρίμα που είχε ήδη σκοτεινιάσει και δεν βλέπαμε καλά το ορεινό τοπίο πέριξ του δρόμου) και κάναμε μόλις 1,5 ώρα. Φτάνοντας στο Zagreb, βρεθήκαμε τυχαία στην πλατεία του Εθνικού θεάτρου και παρκάραμε στην οδό… Στρατάρχη Τίτο (ω, ναι!). Για καλή μας τύχη, εκεί κοντά βρίσκονταν πέντε από τα πιο ενδιαφέροντα μουσεία, που συμμετείχαν στην νύχτα των μουσείων. Πάλι, για καλή μας τύχη, η είσοδος ήταν παντού δωρεάν (γιατί δεν είχαμε φροντίσει να αλλάξουμε χρήματα, όπως προείπα). Μπήκαμε τυχαία πρώτα στο Μουσείο του Σχολείου, όπου δυο συμπαθέστατες κυρίες μας εξήγησαν σε σπαστά αγγλικά με μπόλικες σερβοκροάτικες λέξεις πώς λετουργούσε το event και τι θα είχε ενδιαφέρον να επισκεφθούμε. Το Μουσείο του Σχολείου ήταν πολύ ενδιαφέρον, προσωπικά δεν είχα ξαναεπισκεφθεί κάτι αντίστοιχο: παρουσιάζε την εξέλιξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας στην χώρα, από τον 18ο αι. και εξής, εκθέτοντας πίνακες, σχολικά βιβλία και προγράμματα, σχολικά έπιπλα, όργανα εργαστηρίων, φωτογραφίες και βραβεία. Λόγω της Νύχτας των Μουσείων, είχαμε και την τύχη να δούμε δυο σκετσάκια που πρέπει να ήταν πολύ διασκεδαστικά, με βάση τις αντιδράσεις των παρισταμένων -αλλά εμείς καταλαβαίναμε ελάχιστα.

058.jpg

 

Κατόπιν, επισκεφθήκαμε το κτήριο των Κρατικών Αρχείων (πολύ όμορφο κτήριο), το Εθνογραφικό Μουσείο (όπου διαπιστώσαμε πόσο μοιάζουν οι παραδοσιακές τοπικές ενδυμασίες και χτενίσματα στα Βαλκάνια μεταξύ τους), το Μουσείο Εφαρμοσμένων Τεχνών (είχε μια μόνιμη έκθεση διακοσμητικών αντικειμένων, έκθεση ζωγραφικής και μια προσωρινή έκθεση ντόπιου καλλιτέχνη) και την είσοδο του Εθνικού θεάτρου, την ώρα που τελείωνε η παράσταση. Καταλήξαμε στο καφέ του θεάτρου, όπου ήπιαμε νοστιμότατο τσάι και ξεκουραστήκαμε λίγο πριν πάρουμε το δρομο της επιστροφής.

Με εξαίρεση ένα χαριτωμένα δυσάρεστο συμβάν στα κροάτικα διόδια, όπου πληρώσαμε σε ευρώ και διαπιστώσαμε πως πληρώσαμε 1,30 παραπάνω από όσο έπρεπε (το διαπιστώσαμε στον δρόμο της επιστροφής, όταν μας ζήτησαν λιγότερα από όσα είχαμε πληρώσει στο «πήγαινε»!), η εμπειρία ήταν καταπληκτική. Πέραν του ότι όσο είδαμε από το Zagreb μας εντυπωσίασε πολύ θετικά, οι άνθρωποι ήταν συμπαθέστατοι και η πόλη ολοζώντανη, παρά την σκληρή θερμοκρασία των -2,5 βαθμών. Δεν απέφυγα να σκεφτώ πως η χώρα αυτή ήταν εμπλεκόμενη σε πόλεμο, μόλις καμιά δεκαριά χρόνια πριν, αλλά τα σημάδια του δεν ήταν φανερά στο λίγο που είδαμε.

073.jpg

 

Την επομένη το πρωί, πήραμε πρωινό σε ένα καφενείο στην Trubarjeva cesta στο παλιό κέντρο της Λιουμπλιάνα. Λόγω απαγόρευσης του καπνίσματος σε όλους τους εσωτερικούς χώρους, τα καφενεία και τα μπαρ έχουν διαμορφώσει τους εξωτερικούς τους χώρους με σόμπες και τέντες, ώστε το να καθίσεις έξω να είναι ευχάριστο ακόμα και με 0 βαθμούς -ειδικά όταν ο ήλιος λάμπει και ο ουρανός είναι ανέφελος. Ήπιαμε τον καφέ μας και φάγαμε νοστιμότατα μπουρέκ και γλυκά (τα γλυκά θυμίζουν τόσο τα αυστριακά δέσματα, όσο και τα δικά μας!).

Στην συνέχεια, περπατήσαμε μέχρι την Academic Londrovo nabrezje, όπου υπήρχε υπαίθρια αγορά με τόλα τα καλά του θεού: ζαρζαβατικά, φρούτα, ψάρια, ξύλινα και ψάθινα κατασκευάσματα και ποτά. Από εκεί πήραμε και ένα μπουκαλι λικέρ μελιού, ξεχνώντας πως είχαμε μόνο χειραποσκευές, όπερ και θα μας δημιουργούσε πρόβλημα στο αεροδρόμιο, λόγω της απαγόρευσης μεταφοράς υγρών (*θυμηθείτε το αυτό, φεύγοντας από την Λιουμπλιάνα, δοκιμάσαμε μια ευχάριστη έκπληξη!*). Λίγο πιο κάτω, είδαμε το τριπλό γεφύρι και δίπλα του το μνημείο στον Preseren, τον εθνικό ποιητή της Σλοβενίας, μπροστά από την Φραγκισκανική εκκλησία. Λίγο πιο πέρα, ανάμεσα σε art deco κτήρια, ενσωματωμένο σε έναν τοίχο, υπάρχει ένα μαρμάρινο παράθυρο με την σκαλισμένη εικόνα της Julija, της αγαπημένης του ποιητή.

083.jpg

 

Αφήσαμε τους έρωτες του Preseren πίσω μας και, αφού πήραμε τις απαραίτητες πληροφορίες από το Τουριστικό γραφείο της πόλης (στο τριπλό γεφύρι), ανεβήκαμε στο κάστρο με το τουριστικό τρενάκι. Αυτό μας επέτρεψε να κάνουμε και μια μικρή βόλτα στην πόλη, καθώς το τρενάκι δεν επιλέγει την ευθεία και σύντομη διαδρομή. Το κάστρο ανακατασκευάστηκε στον 16ο αι., μετά από καταστροφή λόγω σεισμού, και έχει έκτοτε περίπου την ίδια μορφή. Επισκέψιμοι είναι δύο Πύργοι (Viewing Tower και ο Πεντάγωνος πύργος). Στον πρώτο, ανεβαίνοντας μέχρι του κορυφή του, ο επισκέπτης έχει την τύχη να απολαύσει μια πανοραμική θέα της πόλης. Σε μία του άιθουσα προβάλλεται σύντομο φιλμάκι που παρουσιάζει την αρχιτεκτονική ιστορία της πόλης (το φιλμάκι ακροθιγώς αγγίζει και την γενικότερη ιστορία, αφήνοντας μερικά ύποπτα κενά, ιδιαίτερα σε, ό, τι αφορά στους πρόσφατους χρόνους). Στο εσωτερικό του δεύτερου πύργου, εκτίθενται διάφορα πετρώματα, που παρουσιάζουν την γεωλογική ιστορία της περιοχής. Πολύ ελκυστικό είναι το μαγαζάκι του κάστρου (ενδιαφέροντα βιβλία και χαριέστατα διακοσμητικά και κοσμήματα -ε, κάναμε μια μικρή κατάθεση κι εκεί!), ενώ το εστιατόριο του κάστρου διατίθεται για γάμους (και συνεστιάσεις?). Είχαμε την τύχη να πετύχουμε δύο γάμους -η μία νύφη έκανε μια εύγλωττη επίδειξη κακογουστιάς, ντυμένη στα χρυσά από κορυφής μέχρις ονύχων). Χάρη στους γάμους, ακούσαμε και ντόπιους να τραγουδούν τοπικά παραδοσιακά τραγούδια (του γάμου και της τάβλας, υποθέτω), χωρίς πολλές φωνητικές αξιώσεις πάντως…

081.jpg

 

Κατεβήκαμε από το κάστρο με το τελεφερίκ και συνεχίσαμε κάνοντας βόλτες στην πόλη. Στην Kyril Metodov ulica είδαμε την εκκλησία του Αγ. Νικολάου και το μνημείο των τριών ποταμών της Σλοβενίας (Σάβα, Λιουμπλιάνιτσα και Κ’ρκα) μπροστά από το Δημαρχείο. Λίγο πιο πέρα, βρίσκεται το πολύ όμορφο κτήριο του Κουκλοθεάτρου και το εστιατόριο Sokol, στο οποίο αγρότερα φάγαμε την περίφημη μανιταρόσουπα, που πολύ είχε διαφημίσει η Αλεπού. Η περιοχή ονομάζεται Mestni trg και διαθέτει πολλά χαριτωμένα μαγαζιά και μια συμπαθέστατη τσαγερία (την οποία επίσης είχε διαφημίσει η Αλεπού). Περπατώντας παράλληλα προς το ποτάμι, στον παράλληλο της Kyril Metodov ulica δηλαδή, συναντήσαμε πολλά καφέ και μπαρ, όπου ο κόσμος καθόταν κυρίως έξω. Συνεχίσαμε την βόλτα μας στην απέναντι όχθη, όπου βρίσκεται η φοιτητική και καλλιτεχνική περιοχή Krakovo και Trnovo.  Στην Πλατεία της Γαλλικής Επανάστασης, υπάρχει ένα τεράστιο κτήριο, η Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη -ομολογουμένως εντυπωσιακή-, αλλά και το Μουσείο της πόλης και το μνημείο του άγνωστου στρατιώτη. Στην Zoisova cesta, τα καφέ είναι πιο φοιτητικά, ενώ στην Gosposka cesta βρίσκεται το Πανεπιστήμιο και η Φιλαρμονική. Στην  Kongresni trg, δεσπόζει η πρόσοψη του Πανεπιστημίου, αλλά και η εκκλησία των Ουρσουλίνων (Αγ. Τριάδα) ύφους art nouveau. Ανηφορίζοντας προς την Trg Republike, είδαμε το Κοινοβούλιο (δεκαετίας του ’60 και αντίστοιχης αρχιτεκτονικής) και ένα αρκετά μεγάλο -και μάλλον άσχημο- εμπορικό κέντρο. Απέναντι από το Κοινοβούλιο, υψώνονται δύο άγαρμποι πύργοι (σίξτιζ κι αυτοί): το Πολιτιστικό και Συνεδριακό κέντρο.

104.jpg

 

Μετά το δείπνο μας στο Sokol (σας είπα για τη μανιταρόσουπα;), κλείσαμε τη βραδιά στην κατάληψη της Metelkovica, όπου στο ένα μπαρ έπαιζε live Ramones μια μπάντα, στο δεύτερο είχε βραδιά reggae και στο τρίτο, δυο ροκαμπιλάδες dj έπαιζαν ροκάκια πειραγμένα. Εννοείται πως εκεί επιτρεπόταν κάθε είδους κάπνισμα εντός και εκτός.

Την τρίτη μέρα, ξυπνήσαμε σχετικά νωρίς, πήραμε πρωινό στο ξενοδοχείο και φύγαμε για το Bled, επίσης κατά συμβουλή της Αλεπούς (και ειδικά γι’αυτή της την συμβουλή, της είμαι υπόχρεη!). Φτάσαμε σε λιγότερο από 25 λεπτά, και βρεθήκαμε σε ένα καθαρά αλπικό τοπίο. Μια τεράστια λίμνη, με ένα νησάκι στη μέση, περιτριγυρισμένη από πανύψηλα, εντυπωσιακά, χιονισμένα βουνά. Δεν υπάρχει τρόπος να περιγράψω την ομορφιά και την καθαρότητα του τοπίου, και δυστυχώς, το προηγούμενο βράδυ είχα φροντίσει να σπάσω την οθόνη της φωτογραφικής, με αποτέλεσμα να μην μπορώ να αλλάξω τις ρυθμίσεις λήψης -με αποτέλεσμα όλες οι φωτογραφίες να βγουν στην τύχη (χωρίς να ξέρουμε τι ακριβώς βγάζαμε) και blueish. Κατά συνέπεια, πάρτε μια ιδέα από τις φωτογραφίες, αλλά φανταστείτε κάτι λιγότερο μπλε και περισσότερο όμορφο.

123.jpg

 

Το αξιοσημείωτο στο Bled (δείτε το site, έχει καλύτερες φωτογραφίες από τις δικές μου!) είναι πως πρόκειται για πολύ τουριστικό μέρος. Εδώ έρχονται όσοι θέλουν να μεταβούν σε κάποιο σταθμό σκι, αλλά και πολλοί που σκοπεύουν να κάνουν σπορ, όπως κωπηλασία, αναρρίχηση κλπ, αλλά και άλλοι -σαν εμάς- που κάνουν απλώς βόλτα. Αλλά, προς το παρόν τουλάχιστον, το τοπίο δεν έχει καθόλου αλλοιωθεί από την τουριστική δραστηριότητα. Υπάρχουν λίγα ξεονοδοχεία, καφέ και εστιατόρια, αλλά μόνο στην μία πλευρά της λίμνης και η παρουσία τους είναι πολύ διακριτική. Με μεγάλη μου χαρά σεβάστηκα την απαγόρευση του καπνίσματος εδώ -ο στόχος είναι να διατηρείται ο τόπος καθαρός, αλλά η αλήθεια είναι πως ο αέρας είναι τόσο καθαρός, που προτιμάς να γεμίσεις τα πνευμόνια σου με οξυγόνο, αντί για πίσσα. Περπατήσαμε λίγο γύρω από την λίμνη, αλλά δεν προλαβαίναμε να κάνουμε το γύρο, όπως θα θέλαμε, γιατί θέλαμε να επισκεφτούμε και την Radovljica και να μην χάσουμε και το αεροπλάνο.

195.jpg

 

Η Radovljica είναι ένα ιστορικό χωριό, στον δρόμο μεταξύ Bled και αεροδρομίου. Η ιστορική της σημασία είναι διπλή. Πρόκειται για την γεννέτειρα του -προφανώς σημαντικού- λογοτέχνη και επιστήμονα Lihartov. Παράλληλα, η αρχιτεκτονική του χωριού συνδυάζει μεσαιωνικά, αναγεννησιακά και γοτθικά χαρακτηριστικά και πρόκειται για το πιο ομογενές και αναλλοίωτο αρχιτεκτονικά χωριό της χώρας. Ουσιαστικά, ο επισκέπτης περιορίζεται στηνν μικροσκοπική Lihartov trg, όπου βλέπει κτήρια με μεσαιωνικές τοιχογραφίες και γοτθικούς πύργους. Ξεφεύγοντας λίγο στα κάθετα δρομάκια, έχει κανείς την δυνατότητα να απολαύσει και μια υπέροχη θέα στα βουνά. Το βασικότερο βέβαια αξιοθέατο είναι το εστιατόριο Lectar, οι μυρωδιές που απελευθερώνει σκορπίζονται σε ολόκληρο το -όχι και τεράστιο δα-χωριό, και αποτελούσαν μαρτύριο για τα άδεια μας στομάχια. Αλλά είπαμε να μην χάσουμε το αεροπλάνο και έτσι περιοσριστήκαμε σε ένα γρήγορο καφέ, ακριβώς δίπλα από το εστιατόριο (σνιφ!).

203.jpg

 

Πήραμε, λοιπόν, τον δρόμο προς το αεροδρόμιο, όπου πετύχαμε απίστευτη κίνηση, λόγω έργων (ε, μερικοί δρόμοι τώρα φτιάχνονται), αλλά ευτυχώς φτάσαμε έγκαιρα. Θυμάστε, αλήθεια πως στις αποσκευές μας μεταφέραμε και ένα λικέρ; Όπως ίσως γνωρίζετε, οι πρόσφατοι κανονισμοί, απαγορεύουν την μεταφορά υγρών σε συσκευασία μεγαλύτερη των 100 ml ανά σκεύασμα, μέσα στην καμπίνα του αεροσκάφους. Το λικέρ μας ήταν σε συσκευασία 500 ml -αλλά η κουτοπόνηρη ελληνίς (εγώ δλδ!) σκέφτηκε πως θα μπορούσε να ξεγελάσει τα xrays των μηχανημάτων ελέγχου, πακετάροντας το μπουκαλάκι μέσα σε πουλόβερ και σκουφιά. Αμ δε! Το μηχάνημα εντόπισε το λικέρ μια χαρά -αλλά οι υπάλληλοι στον έλεγχο ήταν τόσο καλοί, που δεν μας το κατάσχεσαν!

Μετά από όλα αυτά, σας συστήνω να δείτε και τα ποστ της Αλεπούς και του Chumba (και εδώ για το Zagreb). Όσο για εμάς, σχεδιάζουμε ήδη τουρνέ στην πρώην Γιουγκοσλαβία, με στόχο κυρίως το Split, το Dubrovnik, το Sarajevo και βέβαια το Βελιγράδι. Ένα road trip δεν θα ήταν καθόλου κακή ιδέα.

216.jpg

Φωτογραφίες

1. Το κελί 109

2. Το Εθνικό Θέατρο του Zagreb

3.-4. Το Μουσείο Εφαρμοσμένων Τεχνών του Zagreb

5. Trubarjeva cesta

6. Η Φραγκισκανική εκκλησία και μέρος του τριπλού γεφυριού στο κέντρο της Λιουμπλιάνα 

7. To κάστρο της Λιουμπλιάνα

8. Η Λιουμπλιάνα και οι Άλπεις, όπως φαίνονται από το κάστρο

9. Ηλιοβασίλεμα στο κάστρο

10. Bled

11. Radovljica

12. Θέα από τη Radovljica

Advertisements