Πριν από λίγα χρόνια, είχε πέσει στα χέρια μου ένα άρθρο από κάποια εφημερίδα (νομίζω την Καθημερινή), στο οποίο γινόταν μια συγκριτική παρουσίαση των σχολικών βιβλίων ιστορίας στην Ελλάδα και στην Τουρκία και συγκεκριμένα πώς παρουσιάζονταν από κάθε πλευρά ιστορικά γεγονότα που αφορούν και στους δύο λαούς. Ομολογώ πως, στα κείμενα των τούρκικων βιβλίων δεν αναγνώριζα κανένα από τα γεγονότα όπως τα γνώριζα. Οι Έλληνες παρουσιάζονταν όπως οι Τούρκοι στα ελληνικά βιβλία. Υπέθεσα και μάλλον ορθώς πως η αλήθεια πρέπει να βρίσκεται κάπου στην μέση.

Αργότερα, με μια φίλη μου από την Βουλγαρία -έναν από τους πιο ανοιχτόμυαλους και διαβασμένους (στα περί ιστορίας) ανθρώπους που έχω γνωρίσει-, κάναμε το ίδιο τεστ. Παρουσιάσαμε η μία στην άλλη πώς είχαμε διδαχθεί στο σχολείο ιστορικά γεγονότα που αφορούν τις πατρίδες μας. Το αποτέλεσμα ήταν εξίσου εκπληκτικό. Καθώς οι Τούρκοι είναι ο «κοινός μας εχθρός», όσα αφορούν στην Τουρκία παρουσιάζονταν με παρεμφερή τρόπο. Δεν συνέβαινε όμως το ίδιο με γεγονότα όπου εμπλέκονταν οη Ελλάδα και η Βουλγαρία.

Με την ίδια φίλη, ανακαλύψαμε έναν πίνακα που παρουσίαζε σε ποσοστά την σύνθεση του πληθυσμού της ευρύτερης περιοχής της Μακεδονίας (σύνολο του ελληνικού τμήματος, των Σκοπίων και της Μακεδονίας του Πύριν) στα 1905. Ο πίνακας έδειχνε τα ποσοστά όπως παρουσιάζονταν από Σέρβους, Βούλγαρους, Έλληνες και Τούρκους. Αθροίζοντας τα ποσοστά που κάθε χώρα έδινε στον δικό της πληθυσμό, για την ίδια χρονική στιγμή, το αποτέλεσμα έβγαινε περίπου 400%!!!

Το μόνο αντικειμενικό πράγμα στηνν ιστορία είναι οι χρονολογίες. Όλα τα υπόλοιπα επαφίενται, κυριολεκτικά στον «πατριωτισμό» (διάβαζε εθνικισμό ή συγκυριακά συμφέροντα) της κάθε πλευράς.

Η γλώσσα συχνά έχει χρησιμοποιηθεί για να εξυπηρετήσει αντίστοιχα συμφέροντα και σκοπιμότητες. Θυμάμαι πως πριν από μερικά χρόνια είχε εξαπολυθεί μια απερίγραπτη προπαγάνδα από ελληνικής πλευράς, με στόχο να καθιερώσει στο εξωτερικό και στους διεθνείς οργανισμούς την ονομασία Hellas αντί του Greece / Grèce / Grecia / Griechenland κ.λπ. Το επιχείρημα ήταν ότι η λέξη Greece κ.λπ. προέρχεται από την λέξη «Γραικοί» που υποτιμητικά χρησιμοποιούσαν οι Οθωμανοί για τον λαό μας.

Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα ψέματα που έχει επιστρατεύσει ποτέ η προπαγάνδα. Η ρίζα της λέξης Greece κ.λπ. είναι λατινική. Στα λατινικά οι Έλληνες ονομάζονται Graeci, διότι οι πρώτοι ελληνικής άποικοι στην Ιταλική χερσόνησο προέρχονταν από την πόλη κράτος Γραία (η οποία νομίζω πως βρισκόταν στην Εύβοια), εξού και οι Λατίνοι ονόμασαν συλλήβδην τους Έλληνες έτσι. Το αν αυτό ήταν σωστό ή λάθος είναι ένα άλλο μεγάλο θέμα δεδομένου πως η «εθνική συνείδηση» των Ελλήνων στην αρχαιότητα είναι ένα αρκετά σύνθετο θέμα. Αυτή η «εθνική συνείδηση» (ο όρος χρησιμοποιείται αναχρονιστικά δεδομένου ότι στην αρχαιότητα δεν υπήρχαν έθνη με την σύγχρονη έννοια. Το «έθνος» με την σύγχρονη έννοια είναι ένα κατασκεύασμα του 19ου αι. που εξυπηρέτησε συγκεκριμένα συμφέροντα της ανερχόμενης αστικής τάξης έναντι της φεουδαρχίας) ήταν ένα χαλαρό πράγμα που χρησιμοποιείτο κατά το δοκούν και ανάλογα με τις συγκυριακές σκοπιμότητες (πρβλ. τους Περσικούς πολέμους, όταν η εθνική αυτή συνείδηση ήταν χρήσιμη και πώς μετά από 40 χρόνια ξεχάστηκε εν μέσω Πελοποννησιακού πολέμου).

Οι Οθωμανοί λοιπόν αποκαλούσαν Γραικούς τους Έλληνες όντως, παραφθείροντας την λατινική λέξη. Η λέξη που χρησιμοποιείτο υποτιμητικά ήταν «γκιαούρ» που σημαίνει «άπιστος», αλλά δεν αναφερόταν μόνο στους Έλληνες, αλλά σε όλους τους υποτελείς (Σλάβους, Εβραίους, Αρμένιους κ.λπ.). Εξάλλου στα τούρκικα, οι Έλληνες λέγονται Γιουνάν και όχι Γραικοί. Προς τι λοιπόν αυτή η μανία κατά του όρου «Greeks»; Γιατί στο διαβατήριό μου να γράφεται «Hellenic Republic» και να πρέπει κάθε φορά να εξηγώ τι στο καλό σημαίνει αυτό το πράγμα -ενώ ποτέ δεν έχω συστηθεί ως «Hellene»!

Ένα άλλο ψέμα που είχε ειπωθεί τότε, εν μέσω αυτής της υστερίας, ήταν πως είμαστε ο μόνος λαός που αλλιώς αποκαλείται στην γλώσσα του και αλλιώς στις άλλες γλώσσες. Τι πλάνη! Οι Γερμανοί στην γλώσσα τους λέγονται Deutsch, ενώ οι λατινογενείς γλώσσες χρησιμοποιούν το λατινικό Germans και οι σλάβικες την λέξη Nemets. Οι Ούγγροι στην γλώσσα τους λέγονται Magyar και στις άλλες γλώσσες Ηungarians. Οι Φινλανδοί στην γλώσσα τους λέγονται Suomi, ενώ στις άλλες Finns.

Το αποκορύφωμα είναι το παράδειγμα των Ολλανδών. Ολλανδία είναι μία από τις επαρχίες των Κάτω Χωρών. Το να αποκαλείται λοιπόν όλος ο λαός «Ολλανδοί» είναι σαν να αποκαλούνταν όλοι οι Έλληνες «Πελοποννήσιοι»! Κι όμως, μολονότι μόνο στα γερμανικά χρησιμοποιείται η σωστή λέξη (Niederlanden), ενώ στα γαλλικά και στα αγγλικά χρησιμοποιούνται και οι δύο όροι (Hollande/Pays Bas – Holland / Netherlands), ποτέ δεν παραπονέθηκαν οι Ολλανδοί για την αδικία!

Πόσα τέτοια ψέματα δεν διδασκόμαστε στο σχολείο και δεν διαδίδονται από τα Μέσα Μαζικής Παραπληροφόρησης, εξυπηρετώντας διαφόρους σκοπούς. Πόσες φορές δεν άκουσα στο σχολείο ότι είμαστε το «μοναδικό ανάδελφο έθνος» (πρόχειρα μετράω τώρα καμιά δεκαριά ακόμα)! Πόσα πράγματα δεν παρουσιάζονται κατά το δοκούν, λέγονται μισές αλήθειες και γενιές ανθρώπων ανατρέφονται μέσα στην πλάνη, και μάλιστα ενίοτε διαδίδουν και αυτοί με την σειρά τους την ίδια πλάνη.

Το καλύτερο είναι να ελέγχονται καλά όλες αυτές οι τοποθετήσεις και πληροφορίες. Μόνο που δεν ξέρω κατά πόσον έχουν όλοι την διάθεση να αφιερώσουν χρόνο για να επιβεβαιώσουν όλες τις πληροφορίες με τις οποίες βομβαρδιζόμαστε καθημερινά. Είναι πάντως θλιβερό, στην εποχή της άπλετης και απεριόριστης παροχής της πληροφορίας, να υπάρχει τόση άγνοια και να βρίσκει έδαφος να ανθίζει η ανακρίβεια.

Advertisements