epidavros1.jpg

Κλείνεις καλά τ’αυτιά σου

και στ’αγέννητα παιδιά σου

λες τα όνειρα που δεν πρόλαβες δεις*

Από αρχαιοτάτων χρόνων, στην Ελλάδα έχουμε μια έντονη τάση προς την υπερβολή. Πρόκειται μάλλον για δομικό χαρακτηριστικό της φυλής μας -με τα χρόνια, γνωρίζοντας και ανθρώπους από άλλες κοντινές μας χώρες, διαπίστωσα πως πρόκειται για δομικό χαρακτηριστικό όλων των βαλκανικών λαών. Χαιρόμαστε υπερβολικά, θυμώνουμε υπερβολικά, φοβόμαστε υπερβολικά, εξοργιζόμαστε υπερβολικά, τιμωρούμε υπερβολικά, αλλά και συγχωρούμε υπερβολικά -ή καθόλου. Μια επιπόλαιη ματιά στα έργα των μεγάλων τραγικών το αποδεικνύει με σαφήνεια. Οι τραγικές ιστορίες, η υπερβολική αντίδραση εξισορροπούνται πάντα από μια φριχτή τιμωρία. Ο κομμός της Αντιγόνης, η τίσις του Οιδίποδα, η αντίδραση της Μήδειας.

Η ασύμμετρη απειλή.

Τις μέρες των ασύμμετρων πυρκαγιών, της ασύμμετρης παράνοιας και της ασύμμετρης καταστροφής, οι αντιδράσεις όλων -από τους πολιτικούς και τους -ο Θεός να τους κάνει- δημοσιογράφους, μέχρι των κοντινών μου ανθρώπων, αλλά και εμού της ιδίας, ήταν εμποτισμένες από μια ασύμμετρη υπερβολή. Και αυτές οι υπερβολές ξεφουσκώνουν, δυστυχώς πανεύκολα -όσο εύκολα γεννιούνται. Και το χειρότερο: δεν συνοδεύονται από πράξη. Λέμε πολλά και δεν κάνουμε τίποτα.

Μεγάλο μέρος της ειδησεογραφίας δε, ασχολήθηκε με όσα ειπώθηκαν και γράφτηκαν από τον διεθνή τύπο σχετικά με την ασύμμετρη καταστροφή -και την ασύμμετρη ανοησία που προηγήθηκε και ακολούθησε αυτήν. Ακόμα και σε αυτό το επίπεδο αναλωθήκαμε σε ατέρμονες συζητήσεις περί του ότι, μόνο με αρνητικά και τραγικά γεγονότα μπορούμε να απασχολήσουμε τον διεθνή τύπο.

Και, τι μας νοιάζει αυτό, διάολε; Χάσαμε το δάσος, κοιτώντας ούτε καν το δέντρο, αλλά το δάχτυλο -κυριολεκτικά και μεταφορικά- για μία ακόμα φορά. Καταναλώσαμε όλοι μας άπειρες εργατοώρες (της γράφουσας συμπεριλαμβανομένης), ορυώμενοι για τις ασύμμετρες μαλακίες του Αρχιπραίτωρος, σχολιάζοντας τις ισοτσελίδες του CNN, του BBC και της Liberation, ειρωνευόμενοι τα περί διασωθείσας Ολυμπίας του απολίτιστου Υπουργού Πολιτισμού (μα, έλεος λέμε!) και ολοφυρώμενοι για το Κτηματολόγιο που δεν έγινε, για το άρθρο 24 που το κλαιν οι ρέγγες και για το ποιος έπρεπε να είχε κάνει τι.

Όλοι ξέραμε ποιος έπρεπε να είχε κάνει τι. Αλλά κανείς δεν έκανε τίποτα.

epidavros3.jpg

Αναλογιζόμενη εκ των υστέρων τα γεγονότα και το μέγεθος της καταστοφής και όλη αυτή την ασύμμετρη μαλακία που μας χαρακτηρίζει ως λαό, τολμώ να καταλήξω σε ανασφαλή συμπεράσματα.

Όσο μαίνονταν οι φωτιές, αλλά και κατόπιν, τις στιγμές του πανικόβλητου απολογισμού, το μυαλό μου δεν έτρεξε στους νεκρούς, ούτε στις χαμένες περιουσίες, ούτε στην αυνανιζόμενη κυβέρνηση, ούτε στην αυτοϊκανοποιούμενη αντιπολίτευση (όλων των αποχρώσεων, αλλά κυρίως εκείνης που από πράσινη έχει γίνει σκούρα κυπαρισσί). Το μυαλό μου έτρεξε στην αγωνία του από ασφυξία και εγκαύματα επιθανάτιου ρόγχου των ελαφιών, των αλεπούδων, των λύκων, των σκατζόχοιρων, των ερπετών που δεν μπορούν να τρέξουν να σωθούν. Στην αυτοκτονία των πουλιών πάνω από τα νεογνά τους που δεν μπορούσαν να πετάξουν. Στις τελευταίες στιγμές των απανθρακωνόμενων ελάτων και πεύκων και όλων των οργανισμών που αυτά και το χώμα τους φιλοξενούν.

Το ξέρω πως με κατακλύζει ο συναισθηματισμός και η κληρονομημένη παραπονιάρική μου φύση. Αλλά οι άνθρωποι -ΟΛΟΙ οι άνθρωποι- φέρουν ευθύνη. Την ώρα που πέθαιναν ήξεραν τουλάχιστον το γιατί. Το ήξεραν πολύ καλά το γιατί. Τα ελάφια, οι χελώνες, τα έλατα και τα γεράκια δεν το ήξεραν. Και δεν έφταιξαν και σε τίποτα. Δεν ψήφιζαν, δεν ξέρουν τι είναι το κτηματολόγιο, οι οικοπεδοφάγοι και τα πολιτικά συμφέροντα.

Αποπειρώμενη να διασκεδάσω αντιδράσεις του τύπου «μα είναι δυνατόν να βάζεις τα ζώα πάνω από τους ανθρώπους;», εξηγούμαι. Ό,τι λογής κι αν ήταν οι άνθρωποι που δολοφονήθηκαν άνανδρα και θυσιάστηκαν στο βωμό του όποιου συμφέροντος, θα μπορούσαν να είχαν προνοήσει για την καταστροφή που τους βρήκε. Ψηφίζοντας διαφορετικά, παίρνωντας την κατάσταση στα χέρια τους και προσφερόμενοι εθελοντικά να συμβάλουν στην πυροπροστασία, μη χρησιμοποιώντας το δάσος σαν χωματερή, κάνοντας περιπολίες, και με χιλιάδες άλλους τρόπους. Όχι μετά, όταν πια όλα είχαν χαθεί -ΠΡΙΝ. Αλλά δεν το έκαναν. Λειτούργησαν και εκείνοι -όλοι τους, ΟΛΟΙ ΜΑΣ- σαν ακόμα ένα γρανάζι στο αδηφάγο και αριβίστικο σύστημα, που εδώ και τόσες δεκαετίες καταστρέφει τα πάντα. Και ναι μεν, οι νεκροί δεδικαίωνται, αλλά πριν δικαιωθούν, υπάρχει και η περίπτωση να τους αποδωθούν ευθύνες. Και να δικαιωθούν μετά.

Όχι για να ικανοποιηθεί το περί δικαίου αίσθημα. Αλλά προκειμένου να δώσουμε μια ευκαιρία στην μία τοις χιλίοις περίπτωση να μάθουμε από το πάθημά μας.

Άκουσα ότι αυτή η καταστροφή ήταν η μεγαλύτερη καταστροφή που έχει συμβεί στον κόσμο από το χίλια οχτακόσια κάτι. Κι διαισθητικά αντιλήφθηκα μια υφέρπουσα περηφάνεια. Μπράβο μας δηλαδή, κάτι καταφέραμε κι εμείς. Μα, τόσο μαλάκες είμαστε;

Άκουσα ακόμη ότι πρέπει να παραιτηθούν υπουργοί, να αναλάβουν ευθύνες, να αποσυρθούν από την πολιτική, να κρεμαστούν ανάποδα στο Σύνταγμα και πολλά άλλα τέτοια χαριτωμένα. Είναι η εύκολη λύση αυτή, guyz. Είναι πολύ εύκολο να αποποιείσαι των ευθυνών, να τις φορτώνεις αλλού και ως άλλος ρωμαϊκός όχλος στην αρένα, να ζητάς αίμα και κρεμάλες -για να φχαριστηθείς την απονομή δικαιοσύνης και μετά να πας στο σπιτάκι σου, να δεις Ευαγγελάτο και να κοιμηθείς τον ύπνο του δικαίου, χωρίς να κουνήσεις το δαχτυλάκι σου και να αλλάξεις έστω και κατ’ελάχιστον αυτό το γαμημένο σύστημα. Περιμένοντας την επόμενη καταστροφή, τις επόμενες κρεμάλες και την απόμενη αρένα.

Και να πας βέβαια σε μια εβδομάδα, να ψηφίσεις τους ίδιους. Μια χαρά.

epidavros2.jpg

Εμένα δεν με νοιάζει να δω κρεμασμένους υπουργούς και λιντζαρισμένους βουλευτές. Δεν με ενδιαφέρει ούτε η διαμάχη Κόη-Φούρλα, ούτε όσα αξιοθρήνητα ψέλισσαν οι ανίκανοι αρμόδιοι. Αδιαφορώ για τις εκ των υστέρων ερμηνείες. Δεν με νοιάζουν οι τηλεμαραθώνιοι της Μενεγάκη που ενεργοποιούν την χαμένη αλληλεγγύη μόνο όταν μας πέσει ο ουρανός στο κεφάλι και μόνο για λίγες μέρες. Δεν μου λένε τίποτα οι συγγνώμες και οι παραιτήσεις. Γιατί είναι το καλύτερο άλλοθι για να μην γίνει κτηματολόγιο, να μην υπάρξει πυροπροστασία και αναδάσωση, να συνεχιστούν οι καταπατήσεις και η οικοπεδοποίηση και να συνεχιστεί η ζωή ως είχε και πριν.

Με νοιάζει η άμεση αντίδραση των κοινωνικών αντανακλαστικών. Όχι με φιλανθρωπίες, κραυγές και κατάρες. Ούτε καν με καθιστικές διαμαρτυρίες.

Αυτό που θα ήθελα να δω, θα ήταν maximum 30% στα δυο μεγάλα κόμματα μαζί κι άλλο 20% σε όλα μαζί τα μικρά (που είναι συνένοχοι, γιατί αν δεν είσαι μέρος της λύσης, είσαι μέρος του προβλήματος), με παράλληλη συμμετοχή 95% στις εκλογές. Αυτό που θα ήθελα να δω είναι 8 εκατομμύρια έλληνες να περιπολούν στα καμένα και να κόβουν τα πόδια σε όποιον πάει να τοποθετήσει έστω και ένα τούβλο στο καμένο δάσος, να περιφρουρούν το χαμένο δάσος και να φροντίζουν να παράσχουν τροφή και νερό στα εναπομείναντα ζώα. Αυτό που θα ήθελα να δω είναι κτηματολόγιο και δασολόγιο στην πράξη: αφού δεν το φτιάχνουν αυτοί που έχουν το καθήκον να το κάνουν, να υπερασπιστεί έμπρακτα τα δάση ο λαός που θα πληγεί σαφέστατα, όταν το φθινόπωρο θα πλυμμηρίζουν τα σπίτια του και το επόμενο καλοκαίρι θα καταρρέει μη μπορώντας να πάρει ανάσα στους 50 βαθμούς Κελσίου.

Βλέπω όμως ήδη το «λαό» να ορύεται στις κάμερες για τις φωτιές και τις πλυμμήρες που με μαθηματική ακρίβεια θα προκύψουν σε λίγες μέρες. Τον βλέπω να συνεχίζει αμέριμνος να ρουφάει τη φραπεδιά του και να κάνει τα μπάνια του, φωνασκώντας για τους 70 νεκρούς, τον βλέπω να πηγαίνει να φηφίσει με τον ίδιο τρόπο.

Και δεν εξαιρώ τον εαυτό μου. Δεν κάνω αφ’υψηλού κριτική.

Βλέπω ακόμα πως σε λίγες μέρες θα αρχίσει η κυνηγετική περίοδος και δεν άκουσα τίποτα περί πλήρους αναστολής. Βλέπω τα κόμματα να κάνουν προεκλογικό αγώνα κανονικά, μετά βαΐων και κλάδων, και να σπαταλάνε εκατομμύρια σε τηλεοπτικά σποτ και αφίσες. Βλέπω παραοχολογία και εξαγγελίες για Υπουργείο Περιβάλλοντος: να δείτε που ο επόμενος Υπουργός Περιβάλλοντος θα είναι ο Αρχιπραίτωρ.

Δανείζομαι το συνθηματάκι του ΚΚΕ -κι ας μην το ψηφίζω-, γιατί θεωρώ πως αποτελεί αναγκαιότητα (επί της ουσίας ερμηνευόμενο): Αυτοί δεν θα αλλάξουν. Να αλλάξουμε εμείς.

__________________________________________________________________________________

balkoni.jpg

Επιστρέφοντας στο σπίτι μου, βρήκα τον βασιλικό μου διπλάσιο σε μέγεθος από ό,τι ένα μήνα πριν και τα υπόλοιπα φυτά μου φουντωμένα και ανθισμένα. Συνειδητοποίησα πως η φύση επιμένει -και θυμήθηκα πως εκδικείται κιόλας.

 

vasilikos.jpg

Οι φωτογραφίες είναι από την Επίδαυρο, στις 25 Αυγούστου, όταν μαινόταν η πυρκαγιά στην Εύβοια.

Ακούμε τη Μαρία Φαραντούρη να τραγουδά τον Εφιάλτη της Περσεφόνης σε ποίηση του Νίκου Γκάτσου και μουσική του Μάνου Χατζηδάκι από τον δίσκο Τα Παράλογα.

*Από το τραγούδι Requiem του Αλκίνοου Ιωαννίδη.

 

 

Advertisements