Όταν κάποιος κάνει ένα έγκλημα, ένα παράπτωμα, κάτι που αντίκειται στο κοινώς αποδεκτό, τέλοσπάντων, συνήθως και σύμφωνα με τις δυτικές νομοθεσίες, τιμωρείται. Τι σημαίνει τιμωρία; Δυο απόψεις υπάρχουν. Η μία λέει πως αφού έκανες λάθος, θα πληρώσεις, για να τιμωρηθείς -και για να ικανοποιηθεί το περί δικαίου αίσθημα της «κοινής γνώμης». Η άλλη λέει πως αφού έπραξες σφάλμα, θα πρέπει να ενταχθείς σε μια διασικασία, κατά την οποία θα συνειδητοποιήσεις το λάθος σου και θα μπεις στον «σωστό» δρόμο. Αυτή η δεύτερη  υποστηρίχθηκε κυρίως από το ρεύμα του Διαφωτισμού, με το σκεπτικό πως ο «παρεκκλίνων» μπορεί να συμμορφωθεί, ώστε να «έπανενταχθεί» και να γίνει «χρήσιμο μέλος της κοινωνίας».

jailzin_by_djbisparulz.jpgΔεν θα μπω σε λεπτομέρειες περί του αν οι Διαφωτιστές, υποκριτικά λειτουργώντας, βρήκαν μια φόρμουλα για να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα της τότε ανερχόμενης άστικής τάξης -τουτέστιν δεν θα βάλουμε στην φυλακή εσαεί κάποιον που μπορεί να χρησιμεύσει ως εργατικό δυναμίκο, να τον ταϊζουμε και τσάμπα, αλλά θα τον ανακυκλώσουμε και θα το ξαναχρησιμοποιήσουμε. Αυτή είναι μια πολύ μεγάλη συζήτηση και δεν είναι το θέμα μου εδώ.

Υπάρχουν δυο ειδών παραβατικές συμπεριφορές. Εκείνες που υπαγορεύονται από τον δόλο, και εμπεριέχουν σκοπιμότητα, και οι άλλες που αποδίδονται σε «παθολογικά αίτια ατόμων που χαρακηρίζονται ως ανίατες περιπτώσεις» (κατά συρροήν δολοφόνοι, πυρομανείς, βιαστές κ.λπ.). Κατά την ταπεινή μου γνώμη, και οι δύο αποτελούν δείγματα κοινωνικής παθογένειας -εν ολίγοις κάποιο λάκο έχει η φάβα της κοινωνίας που γεννάει τέτοιους πολίτες, και προκειμένου να εξαλειφθούν αυτά τα φαινόμενα, πρέπει να πάμε πιο πίσω, στη ρίζα του προβλήματος, δηλαδή στην διαπαιδαγώγηση, στις ταξικές διακρίσεις και ούτω καθεξής. Άλλο μεγάλο θέμα αυτό. Υπό ιδανικές συνθήκες, τέτοια φαινόμενα δεν θα υπήρχαν στις κοινωνίες, εφόσον αυτές λειτουργούσαν με τρόπο που να ικανοποιείται η πλειοψηφία των μελών τους -και όχι μια ελίτ, αφήνοντας τους πολλούς να βράζουν στο ζουμί της επιβίωσης.

Επειδή από αυτές τις ιδανικές συνθήκες απέχουμε μερικές χιλιάδες μίλια, σήμερα, υπό την δεδομένη -σαθρή- κατάσταση, αν οι «εκλεγμένοι κυβερνώντες» επιθυμούν να επιλύσουν προβλήματα, χρειάζεται μάλλον να λειτουργήσουν με βάση την δεύτερη λογική τιμωρίας. Επειδή όμως, αυτό δεν το θέλουν, αντιθέτως αρκούνται στο να νιώθει η πλέμπα ότι το περί δικαίου αίσθημα ικανοποιείται (βίασες; σκότωσες; έκλεψες; ε, θα σαπίσεις στη στενή -εκτός κι αν είσαι μάγκας / έχεις μπάρμπα στην Κορώνη και τη σκαπουλάρεις), προκειμένου να συνεχίζουν ανενόχλητοι να κάνουν την δουλίτσα τους, ακολουθούν την πρώτη οδό, έχοντας ως ιδανικούς αρωγούς στην τακτική τους, τα αφειδώς άρτον τε και θεάματα στον όχλο προσφέροντα μέσα μαζικής ενημέρωσης και λοιπούς γελωτοποιούς.

urban_jail_by_goranda.jpgΓια να το θέσω απλά, όταν ήμουν πιτσιρίκι και έκανα μια ζημιά, η ξύπνια ελληνίς μητέρα με έβαζε να την διορθώσω, για να μάθω να προσέχω στο μέλλον: έχυσες την σάλτσα στο πάτωμα; Επειδή κάποιος (δλδ η ξύπνια ελληνίς μητέρα) είχε σφουγγαρίσει πριν, πάρε χλωρίνη και σφουγγαρίστρα και καθάριζε. Έσπασες το βάζο; Πάρε κόλλα και κόλλησέ το. Αντιλαμβάνεστε πως με τα χρόνια κατάφερα να ελαχιστοποιήσω το ζημιάρικο ταλέντο μου και να είμαι προσεκτική.

Ούτως ή άλλως, θεωρώ εξόχως ενοχλητική την επικρατούσα λογική, βάσει της οποίας μονίμως κάποιοι ενσυνείδητοι λίγοι πληρώνουν τα σπασμένα των ασυνείδητων περισσότερων. Το pattern ανθεί σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής ζωής. Αρκεί ένας μαλάκας να παρκάρει σαν ηλίθιος, ώστε να δημιουργηθεί κυκλοφοριακή συμφόρηση και να τραβάνε τα μαλλιά τους μερικές δεκάδες άλλοι. Αρκεί ένας ηλίθιος να παρατήσει τα σκουπίδια του σε μια παραλία, ώστε οι επόμενοι που θα πάνε να κάνουν το μπάνιο τους να βρεθούν σε τοπίο χωματερής. Αρκεί ένα καθήκι να παρατήσει τα νεογέννητα κουτάβια της σκυλίτσας του στην πέρα γειτονιά, για να ξενυχτίσει ολόκληρη η εν λόγω γειτονιά από τα σπαρακτικά κλάμματα των παρατημένων νεοσσών -και να βρεθεί ένα κορόιδο να τα μαζέψει, να τα ταϊσει, να τα εμβολιάσει, να γιατρέψει το ένα άρρωστο και να βρει οικογένειες που θα υιοθετήσουν όσα επέζησαν (το παράδειγμα δεν είναι καθόλου τυχαίο, έχει συμβεί σε εμένα προσωπικά, και μάλιστα η ελληνίς μητέρα μου και εγώ παίξαμε πολύ επιτυχημένα το ρόλο του κορόιδου -όχι μία φορά, αλλά αρκετές).

Εν ολίγοις, πάλι μερικά κορόιδα, λίγοι ενσυνείδητοι θα τρέξουν να περιφρουρήσουν τα καμένα, να περιμαζέψουν τα επιζήσαντα ζώα, να αναδασώσουν και να κλείσουν τις πληγές των καμένων δασών. Και ήταν αρκετοί πέντε μαλάκες που δεν έκαναν καλά τη δουλειά τους, ολιγώρησαν ή εξυπηρέτησαν σκοπιμότητα (ποσώς με ενδιαφέρει το κίνητρο), για να προκαλέσουν μια καταστροφή που θα πλήξει μια ολόκληρη κοινωνία.

Θα ήθελα πολύ να δω εμπρηστές και οικοπεδοφάγους να σκάβουν με τα χέρια τους, για να φυτέψουν καινούρια δέντρα, να μαζεύουν με τα χέρια τους τα αποκαϊδια και τα κουφάρια, να γεμίζουν ταϊστρες και ποτίστρες και να κάνουν περιφρούρηση στα καμένα, ώστε τα φυτά που θα ξεπεταχτούν να μην γίνουν τροφή για τα αιγοπρόβατα.

Για εκπαιδευτικούς λόγους -και για λόγους δικαιοσύνης.

Ξέρω, ζω στην κοσμάρα μου.

_________________________________________________________

Βλέπουμε JAILZIN του DjBisparulz και Urban Jail του GoranDA.

Ακούμε «Οι παλιοί μας φίλοι» του Διονύση Σαββόπουλου από τον Αλκίνοο Ιωαννίδη.

Advertisements