12 Ιουνίου: οι Ιρλανδοί ψηφίζουν

Οφείλω να ομολογήσω ότι δεν γνωρίζω με λεπτομέρειες όλα όσα προβλέπει η Συνθήκη της Λισαβόνας, διότι δεν την έχω διαβάσει, αν και θα έπρεπε -και μάλιστα όχι μόνο εγώ, αλλά όλοι μας, γιατί μας αφορά πολύ άμεσα. Η Συνθήκη της ΛΙσαβόνας λοιπόν, υπογράφηκε στη Λισαβόνα -προφανώς-, επί Πορτογαλικής προεδρίας της ΕΕ, τον Δεκέμβριο του 2007.

Μεταξύ των προνοιών της, βρίσκουμε την πρόβλεψη για θέση Προέδρου της ΕΕ, με 30μηνη θητεία, κατά τρόπο ώστε να μην αλλάζει ο Πρόεδρος κάθε έξι μήνες, λόγω αλλαγής της Προεδρεύουσας χώρας (η εξάμηνες προεδρίες παραμένουν, αλλά χαράζουν πολιτική ανά τρεις, δηλαδή ανά 18 μήνες, πράγμα που ήδη συμβαίνει με τρόπο μη θεσμοθετημένο). Το πρόσωπο αυτό θα επιλέγεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κοινή συναινέσει τρόπον τινά.

Παράλληλα, θεσμοθετείται θέση Υπουργού Εξωτερικών, ο οποίος θα αντικαστήσει τους θεσμούς του Ύπατου Εκπροσώπου για την ΚΕΠΠΑ (Κοινή Εξωτερική Πολιτική Πολιτική Αμύνης), θέση την οποία τώρα κατέχει ο Ισπανός Javier Solana, και εκείνον του Επιτρόπου Εξωτερικών Υποθέσεων -αυτή την στιγμή η Αυστριακή Benita Ferrero-Waldner.

Αυτές οι δυο πρωτοβουλίες στόχο έχουν να αποκτήσει η ΕΕ πιο σταθερή και ισχυρή θέση σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, να έχει την δυνατότητα να λαμβάνει πιο σαφείς και έγκυρες θέσεις και αποφάσεις, να αποκτήσει διπλωματική και νομική οντότητα, και να εμφανίζεται με μία φωνή. Όπερ φυσικά, με δεδομένα πολλά πρόσφατα παραδείγματα είναι εξαιρετικά δύσκολο (φέξε μου και γλίστρισα κοινώς).

Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως η Συνθήκη της Λισαβόνας ουσιαστικά επαναλαμβάνει όσα προβλέπονταν από το Ευρωσύνταγμα, το οποίο, for record, έχει απορριφθεί με δημοψήφισμα από δύο χώρες: την Ολλανδία και την Γαλλία. Η αλήθεια είναι πως ακανθώδη ζητήματα όπως η Χάρτα των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων μετατρέπονται σε opt out (για χάρη των Βρετανών που δεν θέλουν ούτε να ακούσουν για το θέμα), ενώ το πρώτο κεφάλαιο που αναφέρεται στις κοινές ευρωπαϊκές αξίες, την ευρωπαϊκή ταυτότητα και τις θεσμικές αρχές έχει γίνει ψιλογαργάρα (πάλι για τα βρετανικά μάτια, αλλά όχι μόνο).

Η Συνθήκη της Λισαβόνας πάλι δεν έχει τεθεί σε δημοψήφισμα, αλλά ως τώρα έχει εγκριθεί από 8 κοινοβούλια. Η κατάσταση είναι πολύ εύγλωττη: μετά από το Σκωτσέζικο ντους που οι Γάλλοι και οι Ολλανδοί χάρισαν στους ευρωπαίους ηγέτες, αυτοί αποφάσισαν να επιβάλουν τα όσα προέβλεπε το Σύνταγμα διά της πλαγίας οδού και χωρίς τους κινδύνους των δημοψηφισμάτων -και μάλιστα με την καταλυτική πρωτοβουλία και ενθουσιώδη υποστήριξη της Σαρκοζικής Γαλλίας.

Το μήνυμα των ευρωπαίων ηγετών προς τους πολίτες, λοιπόν, είναι “μπορούμε και χωρίς εσάς”. Μπορούν; Χμ, ίσως. Αυτό θα φανεί στις 12 Ιουνίου, ημερομηνία κατά την οποία διενεργείται δημοψήφισμα για την Συνθήκη της Λισαβόνας, στην μοναδική ευρωπαϊκή χώρα που, έστω και για τα μάτια του κόσμου, ή ίσως επειδή δεν μπορεί να κάνει αλλιώς (λόγω συνταγματικής υποχρέωσης), αποφάσισε να μην παρακάμψει τους πολίτες της: την Ιρλανδία. Υπενθυμίζουμε ότι υπάρχει ένα ενδιαφέρον προηγούμενο: το 1992, οι Δανοί είχαν απορρίψει το Μάαστριχτ, ενώ οι ίδιοι οι Ιρλανδοί είχαν αρχικά απορρίψει την Συνθήκη της Νίκαιας με δημοψήφισμα (η Συνθήκη τέθηκε ξανά σε δημοψήφισμα κατόπιν και εγκρίθηκε -με το ζόρι).

Αυτές, λοιπόν τις μέρες, το Δουβλίνο είναι γεμάτο με αφίσες υπέρ και κατά της Συνθήκης, ορισμένες ανυπόγραφες (!). Οι Ιρλανδοί μοιάζουν προβληματισμένοι, αλλά το καλό είναι πως υπάρχει αρκετό ενδιαφέρον για το θέμα.

Στους δρόμους μοιράζονται φυλλάδια, κυρίως από όσους είναι εναντίον (αριστερά κόμματα και ομάδες, αλλά βέβαια και το Sinn Fein και οι εθνικιστές) και σε κεντρικά σημεία της πόλης, στήνουν τα τραπεζάκια με το υλικό τους και προσπαθούν να ενημερώσουν τον κόσμο. Πολλά websites έχουν δημιουργηθεί για το θέμα, επίσης.

Οψόμεθα…

    

Στις φωτογραφίες, βλέπετε φυλλάδια και αφίσες από τον προεκλογικό αγώνα, ενώ στις δύο τελευταίες, εικονίζεται το άγαλμα του σοσιαλιστή επαναστάστη James Connolly, και η πλακέτα που βρίσκεται στο βάθρο του αγάλματος.

Υλικό για μελέτη:

Το γενικό website της Συνθήκης της Λισαβόνας και το πλήρες κείμενο.

Τα στάδια της θεσμικής μεταρρύθμισης της ΕΕ -και το κείμενο του Ευρωσυντάγματος.

Αναδρομή στα δημοψηφίσματα που έχουν διενεργηθεί σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, με αφορμή την ΕΕ.

Το website του Ιρλανδικού δημοψηφίσματος.