Wilde, Joyce, άρπα και μπόλικη Guiness

Εκ πρώτης όψεως, φτάνοντας στο Δουβλίνο, νιώθεις πως βρίσκεσαι στην Βρετανία. Οι Ιρλανδοί οδηγούν στη λάθος πλευρά του δρόμου, έχουν τις ίδιες ζαβές πρίζες με τους Βρετανούς, την ίδια ουδώλως εύχρηστη έμπνευση με τις χωριστές βρύσες στο μπάνιο (άλλη για το κρύο και άλλη για το ζεστό νερό), διώροφα λεωφορεία, ίδια ταχυδρομικά κουτιά (αλλά σε πράσινο, αντί για κόκκινο χρώμα), και εκείνα τα χαρακτηριστικά terrace houses που είναι ολόιδια μεταξύ τους.

Εκεί σταματούν οι ομοιότητες, που φυσικά οφείλονται στην πολύχρονη Βρετανική κατοχή. Βασική διαφορά: οι Ιρλανδοί δεν έχουν βρετανικό φλέγμα και δεν πίνουν κίτρινη χλιαρή μπύρα. Όσο και αν οι κέλτικες ρίζες τους χάνονται στα βάθη της ιστορίας, όσο κι αν οι Νορμανδοί και οι Αγγλοσάξονες άφησαν ανεξίτητλα σημάδια, οι Ιρλανδοί δεν έχουν καμία, μα καμία σχέση με τους Άγγλους. Συν το γεγονός, ότι όπως λέει κι ο Μπαμπάκης “άνθρωποι που έχουν για σύμβολο το τριφύλλι, δεν μπορεί να είναι κακοί”!

Το κέντρο του Δουβλίνου ονομάζεται Temple Bar και είναι μια γειτονιά γεμάτη τουριστικά και πανάκριβα pubs και ξενοδοχεία. Αν περάσεις 30 λεπτά εκεί, για να γυρίσεις τα δρομάκια, αρκεί. Μην κάνετε το λάθος να καθήσετε για μπύρα στο Temple Bar. Είναι όλα φτιαγμένα, για να ικανοποιήσουν τις κλισέ απαιτήσεις των τουριστών -και να αδειάσουν τις τσέπες τους.

Αντίθετα, από την άλλη πλευρά του ποταμού, γύρω από την O’Connell str. (N.B. εκεί να δείτε οπωσδήποτε το κτήριο του Κεντρικού Ταχυδρομείου), θα βρείτε πιο αυθεντικά πράγματα, κι αν επιλέξετε να περιπλανηθείτε στο St. Stephens Green, στο Trinity College, στη Malborough str και στη Bagott Lower, θα βρειτε αυθεντικά pubs της γειτονιάς, με ντόπιους.

Ο εμπορικός δρόμος της Liftey str. είναι γεμάτος από όλα τα μαγαζιά που βρίσκει κανείς στις πρώην Βρετανικές αποικίες (Debbenhams, Marks and Spenser κλπ), αλλά και όλες τις διεθνείς αλυσίδες. Από εκεί, έχεις και μια ωραία θέα στην Spire, μια πανύψηλη στήλη κωνικού σχήματος, η οποία αντικατέστησε πριν από λίγα χρόνια μια κολώνα του Nelson που υπήρχε εκεί -προφανώς από την εποχή της Αγγλοκρατίας. Στην ίδια γειτονιά, κοντά στο Rotunda Hospital, βρίσκεται το μνημείο του Parnell, το Gate Theatre και το Μνημείο της Ανεξαρτησίας. Τα αξιοθέατα του Δουβλίνου δεν σταματούν να θυμίζουν στον επισκέπτη πόσο σημαντικό είναι το ζήτημα της ανεξαρτησίας, πόσο σημαντικό παραμένει το θέμα της Βορείου Ιρλανδίας. Οι Ιρλανδοί καθόλου δεν θεωρούν το θέμα τελειωμένο.

Το Μουσείο των συγγραφέων του Δουβλίνου είναι από κείνα που κανείς επισκέπτης δεν πρέπει να χάσει. Μέσα από τις δύο αίθουσές του, ξετυλίγεται η ιστορία της ιρλανδικής γλώσσας, το γλωσσικό ζήτημα και το πώς τελικά η αγγλική γλώσσα υπέσκαψε την ιρλανδική, ενώ παράλληλα ο επισκέπτης μαθαίνει και την ιστορία της χώρας κατά τους πέντε τελευταίους αιώνες. Οι Άγγλοι, κατακτώντας την Ιρλανδία και επιβάλλοντας την γλώσσα τους, έκαναν τελικά λάθος και έχασαν: σήμερα οι περισότεροι σημαντικοί αγγλόφωνοι συγγραφείς είναι Ιρλανδοί: τέσσερα βραβεία Νόμπελ Λογοτεχνίας για μια τόσο μικρή χώρα είναι ένα αξεπέραστο ρεκόρ, ενώ οι Ιρλανδοί μπορούν να περηφανεύονται πως χάρισαν στην παγκόσμια λογοτεχνία έναν Joyce, έναν Yates, έναν Beckett, και φυσικά, πάνω από όλα -κατ’εμέ, για να μην παρεξηγηθούμε (πάλι)- έναν Oscar Wilde. Ο ρόλος του τύπου υπήρξε καταλυτικός, όσο και η πλούσια ιρλανδική μυθολογία. Από τους αρχαίους περιπλανώμενους ποιητές, που αφηγούνταν τις ιστορίες τους από μνήμης (σαν τους δικούς μας αοιδούς), ως τις αίθουσες του Abbey Theatre και του Gate Theatre, αλλά και τον Οδυσσέα του Joyce (τον οποίο ΔΕΝ έχω διαβάσει), η απόσταση είναι μεγάλη και οι Ιρλανδοί την κάλυψαν ολόκληρη μόνοι τους. Το Μουσείο διαθέτει και ένα εξαιρετικό κατάστημα, ό,τι πρέπει για να πλουτίσει κανείς την βιβλιοθήκη του. Επίσης, τα Σάββατα και τις Κυριακές, παρουσιάζεται ένα one man show το οποίο περιλαμβάνει σημαντικές στιγμές της ιρλανδικής λογοτεχνίας.

Αντίστοιχα, πολύ ενδιαφέρον είναι και το James Joyce Centre, το οποίο παρουσιάζει την ζωή και το έργο του λογοτέχνη, μέσα από προσωπικά αντικείμενα, διαδραστικές οθόνες και προβολές βίντεο. Μια εξαιρετική δουλειά, που αξίζει πολύ, είναι ένα απόλυτα σύγχρονο μουσείο (για την ακρίβεια, πιο πολύ το λες “κέντρο” ή “ινστιντούτο”, παρά μουσείο, με την κλασική έννοια του όρου).

Το Δουβλίνο είναι λογοτεχνία, μουσική και Guiness. Για χάρη των επισκεπτών, οργανώνονται το Litterature Pub Crowl και το Musical Pub Crowl, κάθε μέρα στις 7. Το πρώτο το χάσαμε, γιατί ήταν fully booked, αλλά μάθαμε πως ντόπιοι ηθοποιοί ξεναγούν τα γκρουπ τους στην πόλη μέσα από την ιστορία της λογοτεχνίας και απαγγέλουν αποσπάσματα ιρλανδών συγγραφέων. Το δεύτερο είναι μια βόλτα στην ιρλανδική μουσική, από pub σε pub: η αλήθεια είναι πως μετά την τρίτη μπύρα, όλα σου φαίνονται ίδια, αλλά μάθαμε πως η παραδοσιακή ιρλανδική μουσική δεν περιλαμβάνει άρπα, αλλά κιθάρα και βιολί, πως οι μελωδίες είτε τραγουδιούνται a capella, είτε δεν έχουν στίχους, και πάντα χορεύονται, και πως ένα παραδοσιακό pub, ήταν ουσιαστικά κάτι σαν τα δικά μας καφενεία, και μάλιστα προέκταση του σπιτιού του ιδιοκτήτη, άρα στους τοίχους του κανονικά υπάρχουν κάδρα, αλλά ποτέ κρεμασμένα ποδήλατα, μουσικά όργανα ή άλλα τέτοια άσχετα, όπως συχνά βλέπει κανείς στις παρωδίες των pubs εκτός Ιρλανδίας (ενίοτε και στα τουριστικά μέρη της Ιρλανδίας επίσης).

Όσο για την μουσική, αν νομίζετε ότι στην Iρλανδία ακούγονται παντού U2, Cranberries και Sinead O’Connor, κάνετε λάθος: πολύ περισσότερο “πουλιέται” η παραδοσιακή μουσική, κι εμείς επί πέντε μέρες ακούσαμε U2 μόνο μία φορά. Παρ΄όλα αυτά, η Ιρλανδοί μουσικοί είναι σημαντικότατοι, και η μουσική παραγωγή της χώρας πλουσιότατη.

Το Δουβλίνο είναι επίσης πολιτική. Το εθνικό ζήτημα δεν έχει κλείσει, η ιστορία της χώρας και της γλώσσας της είναι άμεσα συνυφασμένη με αυτό. Η τραγωδία του Union δεν έχει ξεχαστεί ακόμα, οι μεγάλοι επαναστάτες βρίσκονται παντού (ονομασίες δρόμων, αγάλματα και μνημεία), οι μνήμες από Easter Rising του 1916 είναι ακόμα παρούσες (και εδώ για το σχετικό ποίημα του Yeats). Το μνημείο του James Connolly μάλιστα θυμίζει ότι για πολλά χρόνια το εθνικό ζήτημα στην Ιρλανδία ήταν συνδεδεμένο με το πολιτικό ζήτημα και μάλιστα με τα αιτήματα της εργατικής τάξης (αλλά δυστυχώς κατ’ελάχιστον πια). Άλλο τόσο βέβαια είναι συνεδεδμένο και με το θρησκευτικό ζήτημα -και δεν έχω δει πουθενά αλλού τόση περιφρόνηση προς τον προτεσταντισμό, όπερ βέβαια συνοδεύεται και από μια μεγάλη αποδοχή του καθολικισμού. Πλέον, η εντύπωση που μου δόθηκε είναι πως υπάρχει ένα μπέρδεμα, αν και πέντε μέρες σίγουρα δεν αρκούν για να εμπεδώσεις τέτοιες πτυχές της ζωής μιας χώρας.

Συγκλονιστικό είναι το μνημείο για τον Λιμό του 1801 (Irish Potato Hunger), εξαιτίας του οποίου μειώθηκε ο πληθυσμός της χώρας κατά 25% και πολλοί Ιρλανδοί μετανάστευσαν κυρίως στον Καναδά. Το μνημείο βρίσκεται κοντά στο Customs House, στο μνημείο του Connolly και στο Abbey Theatre -όλα παρουσιάζουν ενδιαφέρον.

Αξίζει μια ειδική μνεία στην περιοχή του St Stephen’s Green, και λόγω του καταπληκτικού πάρκου (νομίζω πως σε όλη μου την ζωή δεν έχω δει τόσο πολύ πράσινο μαζεμένο όσο επί πέντε μέρες στην Ιρλανδία!), αλλά και λόγω του πολύ όμορφου κτηρίου του St Stephens Mall, του σπιτιού του Oscar Wilde (που σήμερα ανήκει σε ένα αμερικάνικο κολλέγιο!), της Merrion Square και πολλών όμορφων κτηρίων. Σε ένα από αυτά, πετύχαμε ένα event, όπου ήταν μαζεμένη όλη η καλή κοινωνία, ντυμένη με τα πιο άθλια συνολάκια που έχω δει ποτέ: ανάμεσά τους και ο Robbie Keane (εγώ δεν τον ήξερα, αλλά ο καλός μου φρόντισε να με πληροφορήσει ότι μιλάμε για μεγάλου διαμετρήματος φίρμα!) να μοιράζει αυτόγραφα, αλλά και ένα ζευγάρι εκατομμυριούχων τους οποίους είχαμε δει το ίδιο πρωί στην εφημερίδα: το Δουβλίνο είναι πολύ μικρό τελικά!

Συστήνω ανεπιφύλακτα αν πάτε, να πιείτε μπύρα στο Duke’s bar στην Duke str., αλλά και στο Old Stone pub στο Trinity, και να δοκιμάσετε να φάτε στο Fulley’s στην Bagott Lower (εκεί αξίζουν πολύ και τα pubs -ρίξτε μια ματιά και στο κτήριο του Κοινοβουλίου, που βρίσκεται κοντά).

Σημειώστε ακόμη, ότι οι Ιρλανδοί είναι γλεντζέδες και οι δρόμοι του Δουβλίνου είναι γεμάτοι με κόσμο μέχρι πολύ αργά τη νύχτα -ή πολύ νωρίς το πρωί, τέλοσπάντων. Εκτός από γλεντζέδες, είναι φιλόξενοι, φιλικότατοι, χαμογελαστοί και ζεστοί. Είναι μια μεσογειακή εξαίρεση στον Βορρά. Το μοναδικό πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε ήταν γλωσσικό, διότι οι Ιρλανδοί μιλούν μεν αγγλικά, αλλά με μια πολύ ενδιαφέρουσα, όσο και ακατάληπτη προφορά: σε γενικές γραμμές το u προφέρεται -ου- ή -ο-, το i προφέρεται -όι-, αλλά αυτοί αυθαίρετοι κανόνες δεν βοηθούν ιδιίτερα την επικοινωνία… Τι θα απαντούσατε εσείς στην ερώτηση “Ντου γιου γοάντ σομ όις ιν γιορ όιριsh?”, εε?

Highlight: την ημέρα της επιστροφής πετάγαμε στις 6 το απόγευμα. Ξεκινήσαμε καθυστερημένοι -φυσικά- (διότι καθυστερήσαμε λίγο παραπάνω στο Guiness storehouse, το οποίο γενικά δεν συστήνω ιδιαίτερα, γιατί είναι ένα μαρκετίστικο κατασκεύασμα), ενώ έπρεπε και να παραδώσουμε το αυτοκίνητο (στο αερδρόμιο ευτυχώς). Εκείνο που αγνοούσαμε ήταν πως εκεί γύρω στις 4 είναι η rush hour, όπου όλοι γυρίζουν σπίτια τους μετά τη δουλειά, και κατά κύριο λόγο ο δρόμος που πήζει είναι αυτός που οδηγεί στο αεροδρόμιο. Κάνουμε, λοιπόν, την ανοησία να μπούμε στη λεωφοριολωρίδα (η αλήθεια είναι πως δεν είμασταν οι μόνοι: όμως, οι ντόπιοι ήξεραν και πότε να βγουν, γιατί ήξεραν που παίζουν τα μπλόκα της αστυνομίας -εμείς πάλι όχι). Και φυσικά (ο γκαντέμης ηλίθιος τουρίστας!) μας σταματάει η αστνομία. Παίρνουμε το πιο κλαψιάρικο ύφος και την πιο ελληνική προφορά που μπορούμε και εξηγούμε πως κινδυνεύουμε να χάσουμε το αεροπλάνο μας. Ο απίθανος μπάτσος απαντά “Γιουρ νοτ αλλάουντ το ντράιβ ιν δε μπουσλέην δόου” αλλά προσθέτει “οκ, αμ νότ γκόνα ντιλέη για, μποτ ντον’τ ντου δατ αγκαίν”!!!! Φυσικά δεν χάσαμε το αεροπλάνο, χάρη στην παροιμιώδη πλέον τύχη που με συνοδεύει κάθε φορά που ταξειδεύω!

Πήγα στην Ιρλανδία χωρίς να περιμένω πολλά, και κατενθουσιάστηκα. Πέραν του ότι είναι μια από τις ομορφότερες χώρες που έχω δει, προσφέρει μεγάλη ποικιλλία και αποτελεί αφορμή για να μάθει κανείς πολλά πράγματα, αλλά και να περάσει πολύ καλά!

Φωτογραφίες:

1/ James Joyce memorial

2/ Temple Bar Square

3/ Ένα από τα άπειρα hen’s parties που πετύχαμε στους δρόμους

4/ Τυπικό δρομάκι του Δουβλίνου

5/ Η θρυλλική Molly Mallone

6/ Dublin’s Gay Theatre Festival!

7/ Πλανόδιοι μουσικοί στο Temple Bar Square

8/ Musical Pub Crawl

9/ Αφίσα από το James Joyce Centre

10/ Independence memorial

11/ Irish Hunger memorial

12/ Old Stone pub

13/ Oscar Wilde memorial στο St. Stephen’s Green (άθλιο δεν είναι; )

14/ St Ann’s Church

15/ To event της καλής ιρλανδέζικης κοινωνίας

16/ St. Stephen’s Green

17/ Το Δουβλίνο το βράδυ -ως τυπικοί Βέγλοι εντοπίσαμε bar ονόματι “Βρυξέλλες”

18/ Dublin Castle

19/ St. Patrick’s Cathedral, ο πανέμορφος καθεδρικός του Αγ. Πατρικίου, επισκέψιμος μόνο επί πληρωμή (long live the Vatican business!), με το καταπληκτικό πάρκο γύρω του!

20/ Dublinia (το μουσείο της πόλης του Δουβλίνου)

21/Η είσοδος στο Guiness storehouse (ακριβότατο εισιτήριο/ καλό στήσιμο, αλλά φωνάζει διαφήμιση - τουλάχιστον σε κερνάνε μισό pint στο τέλος!)