Όταν ήμουν παιδί σιχαινόμουν το Πάσχα. Ήταν συνδεδεμένο με πολλούς καταναγκασμούς στους οποίους καμία όρεξη δεν είχα να υποκύψω. Έπρεπε να φορέσω ρούχα που δεν μου άρεσαν, να μεταλάβω, να νηστέψω (ενώ το σπίτι ήταν γεμάτο με τσουρέκια και λαμπροκούλουρα) -και, το χειρότερο, να υπομείνω μια ολόκληρη Κυριακή με βάρβαρες σούβλες -που μου θύμιζαν τον Αθανάσιο Διάκο-, κλαρίνα και συγγενείς εξ αγχιστείας τους οποίους έβλεπα μια φορά τον χρόνο και με αγκάλιαζαν με λιγδιασμένα χέρια. Το κακό σε όλα αυτά ήταν κυρίως ότι “έπρεπε”.
Επίσης, δεν μου άρεσαν τα βαμμένα αυγά, γιατί ήταν πάντα σφιχτά και μύριζαν χημική μπογιά, ενώ εγώ τα προτιμούσα μελάτα ή τηγανητά με ψωμάκι βουτηγμένο στον κρόκο. Καθώς οι διατροφικές μου επιλογές είναι εξαιρετικά περιορισμένες, προφανώς σιχαίνομαι τα συκωτάκια και τα εντόσθια -οπότε ακόμα και το τέλος της νηστείας δεν το περίμενα με ιδιαίτερη ανυπομονησία -εκτός από τα κουλουράκια.
Ακόμα, μισούσα τα βαρελότα. Έβρισκα ότι όλη αυτή η πολεμική ατμόσφαιρα ήταν εντελώς αντιφατική με το υποτιθέμενο πνεύμα αγάπης, κατάνυξης και χαράς. Τα είκοσι λεπτά που περνούσαμε μπροστά στην εκκλησία μέχρι να ακούσουμε το “Χριστός Ανέστη”, να φιληθούμε και να φύγουμε, ήταν μαρτυρικά.
Πάνω από όλα, όμως, δεν χωρούσε στο μυαλό μου η αντίφαση της απέραντης θλίψης και μαυρίλας με την οργιώδη ανοιξιάτικη χαρά των ανθισμένων δέντρων, του ήλιου και των πουλιών που κελαηδούσαν χαρούμενα μες στην ζεστή μέρα. Την στιγμή που όλη η φύση είναι μες στην καλή χαρά, γιατί εμείς έπρεπε να θρηνούμε την εβδομάδα των Παθών; Και, όταν επιτέλους αυτή τελείωνε αναστάσιμα, γιατί εμείς έπρεπε να βρισκόμαστε εν μέσω καπνών από μπαρούτι και πολεμικών ιαχών;
Το Πάσχα ήταν η χειρότερη γιορτή και οι πιο αντιπαθητικές διακοπές -και όλη αυτή η μιζέρια ίσα που αντισταθμιζόταν από τα δώρα, τα καινούρια παπούτσια και την λαμπάδα -που και αυτά έπρεπε να τα καμαρώνω κρυφά, χωρίς να τα χαίρομαι επί μία μαρτυρική και νηστευτική εβδομάδα.
Μεγαλώνοντας, συνέχιζα να αντιπαθώ το Πάσχα, αλλά κατόρθωσα τουλάχιστον να αποφεύγω αρκετά από τα αντιπαθητικά και καταναγκαστικά έθιμα. Πάτησα πόδι για την μετάληψη και υποχωρούσα μόνο για τη νηστεία της Μεγάλης Παρασκευής.
Σιγά σιγά, άρχισα να εκτιμώ την Μεγάλη Παρασκευή, ιδιαίτερα από την στιγμή που έμαθα αρχαία και το κείμενο δεν ήταν πια ακαταλαβίστικο. Οι μελωδίες ηχούσαν όμορφα στα αυτιά μου, κι ας ήταν λυπητερές. Έτσι κι αλλιώς, κι εγώ κυρίως λυπητερή μουσική άκουγα. Παρέμενε βέβαια το μαρτύριο της μπαρουτοκαπνισμένης Ανάστασης, αλλά τουλάχιστον πλέον ένιωθα μια σχετική συγκίνηση στο άκουσμα του “θανάτω θάνατον πατήσας”.
Την πρώτη φορά που είχα την ευκαιρία να διαβάσω τα Εγκώμια σε τυπωμένο χαρτί και να αφιερώσω λίγο χρόνο να σκεφτώ τι ακριβώς λένε, βίωσα κάτι σαν αποκάλυψη. Τα Εγκώμια είναι ένα από τα ωραιότερα κείμενα που έχουν γραφτεί ποτέ. Στα μάτια μου το θρησκευτικό στοιχείο παραμεριζόταν, έμπαινε σε δεύτερη μοίρα, γιατί στο προσκήνιο έρχονταν οι αναγωγές προς τις προχριστιανικές παραδόσεις και τους αρχαίους μύθους (η νεκρανάσταση της Περσεφόνης, η χαρά από την αφύπνιση της φύσης), και κυρίως το πανέμορφο κείμενο και το βαθύτερο νόημα. Η ουσία δεν ήταν πια, για μένα, το δράμα του Θεανθρώπου. Η ουσία ήταν η αναφορά σε νοήματα πανανθρώπινα, που ξεφεύγουν από τα στενά θρησκευτικά πλαίσια: η προδοσία, η αμφισβήτηση του πατέρα/Θεού, η πικρία, η ανθρώπινη διάσταση και τα συναισθήματα, το δράμα της μητέρας που βιώνει την θανάτωση του παιδιού της με έναν τόσο φριχτό τρόπο. Τα Εγκώμια έμοιαζαν σχεδόν… αιρετικά! Είχα πλέον ένα σημαντικό κίνητρο να εντριφύσω λίγο περισσότερο στο θέμα, κι έτσι ανακάλυψα το Τροπάριο της Κασσιανής και την Ακολουθία της Μεγάλης Πέμπτης. Συνέλαβα τον εαυτό μου να αδημονεί για την περιφορά του Επιταφίου.
Φέτος, είναι η δεύτερη φορά που κάνω Πάσχα εκτός Ελλάδας -και η πρώτη χωρίς την οικογένεια. Φέτος, λοιπόν, το Πάσχα μου λείπει. Η Μεγάλη Παρασκευή δεν είχε και τόση μεγαλοσύνη -και ήταν ηλιόλουστη. Ο Επιτάφιος, ίσα που βγήκε από την εκκλησία, έφτασε ως την γωνιά του δρόμου και μαζεύτηκε πάλι πίσω. Η Ανάσταση πάλι ήταν χωρίς ατμόσφαιρα μεν -αλλά και χωρίς βεγγαλικά δε. Και η σημερινή μέρα θα είναι -ευτυχώς- τουλάχιστον χωρίς σούβλες.
Φέτος, το Πάσχα μου έλειψε -και σχεδόν δεν το πιστεύω…
Χρόνια Πολλά -και του χρόνου σπίτια μας!













35 comments
Comments feed for this article
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 9:04 π.μ.
πρεσβύωψ
Χρόνια πολλά! Να είσαι γερή και να χαμογελάς!!
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 9:43 π.μ.
faros
Καλημέρα από τη βροχερή Σαμοθράκη.
Χριστός Ανέστη, Χρόνια Πολλά.
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 10:31 π.μ.
Βάσκες
Χρόνια πολλά και να σου λείπει πάντα το Πάσχα. Η πιο Ελληνική από τις γιορτές μας.
Πήγαινε λίγο από τον βασικό μέτοχο να θυμηθείς και να μάθεις για κάποιες από τις αρχαίες ρίζες του εθίμου.
Αν το σκεφτούμε λίγο, σήμερα που όλα εμπορευματοποιούνται, το Πάσχα αντιστέκεται ακόμη. Ακόμη και οι ηλεκτρικές σούβλες δεν έπιασαν τόσο.
Χαίρε.
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 10:36 π.μ.
Πάνας
Καλημέρα.
Παρότι σου λείπουν κάποια πράγματα, ελπίζω να υπάρχουν κάποια άλλα που θα αντισταθμίσουν τις απώλειες.
Ώστε να περάσεις όσο πιο όμορφα γίνεται τις ημέρες σου.
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 1:52 μ.μ
manitaritoubounou
Χριστός ανέστη και από μένα. Εύχομαι του χρόνου να το ζήσεις με τις δικές σου προϋποθέσεις.
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 2:45 μ.μ
renata
Τελικά αυτές τις τραυματικές εμπειρίες -νηστεία με το ζόρι, εκκλησία, βεγγαλικά- τις περάσαμε όλοι!
Ναι, είναι πολύ καλύτερα που ο καθένας ανακάλυψε μόνος του αυτό που τον θέλγει στους ύμνους και το τελετουργικό!
Και του χρόνου σπίτια σας οι ξενιτεμένοι και όλοι με όσους αγαπάμε και μας αγαπούν!!
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 4:03 μ.μ
Νεφελόεσσα
Η Μεγάλη Εβδομάδα έχει καταγραφεί μέσα μου ως σειρά ημερών, πλήρης θλίψεως. Όχι λόγω του θείου πάθους αλλά λόγω της υποχρεωτικής νηστείας και του πολύωρου υποχρεωτικού εκκλησιασμού. Ο καταναγκασμός, με οδήγησε να το τινάξω νωρίς από πάνω μου και να θέλω πάντα να απουσιάζω από τα τετριμμένα.
Ωστόσο, το Πάσχα, όποια πρόσοψη και όποια επίφαση και να έχει κι από όποια σκοπιά και να το δούμε (θρησκευτική ή όχι) είναι στο βάθος γιορτή της άνοιξης υμνούσα τη χαρά της ζωής. Κι όχι μόνο αυτό. Χρωματίζεται από τα έθιμα, την επανάληψη πράξεων και γεγονότων, εν ολίγοις από τα στοιχεία εκείνα που κάνουν τις μέρες να ξεχωρίζουν.
Γι’ αυτό ακριβώς η σημερινή μέρα δεν είναι, πράγματι, και τόσο Λαμπρή εδώ στο εξωαποδω, μολονότι η φύση έξω είναι υπέροχη και ο ήλιος εξαίσιος.
Χρόνια Πολλά και του χρόνου “Πάσχα Ρωμέικο”
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 6:17 μ.μ
Zorba The Greek
Πολύ όμορφο το κείμενο σου. Χρόνια πολλά με υγεία εκεί στο Βέλγιο - να περνάς όμορφα όπως επιθυμείς.
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 6:40 μ.μ
Indictos
Χρόνια πολλά κροτάκι και να μην ανησυχείς, με την σωστή εκπαίδευση, που θα αρχίσουμε σύντομα ΄(έστω και σε μορφή e-αλληλογραφίας) του χρόνου θα βλέπεις σούβλες και εντόσθια και θα ΣΕ τρέχουνε τα σάλια ΣΕ λέω αφού.
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 6:48 μ.μ
Nina C
Άντε και του χρόνου να (σε) σουβλίσουμε στο Νησί!
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 7:15 μ.μ
partizana
Χρόνια πολλά σοβιετικιά φίλη και του χρόνου σπίτι σου!Σε αντίθεση με εσένα παλία το πάσχα μου άρεσε, φέτος ήταν χάλια, όπως περιγράφω και στο μπλόγκ μου!Αμά μεγαλώνεις όλα αλλάζουν, αυτό είναι το συμπέρασμα τελικά!
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 8:53 μ.μ
Speculoos
A εσύ είσαι μικρούλα! :p
Mόνο δύο εορτασμοί μακριά από την Ελλάδα; Η καμπούρα μας έχει γράψει τέσσερα και συνεχίζουμε ακάθεκτοι (ή τουλάχιστον ψάχνουμε δικαιολογίες για να συνεχίσουμε)!
Φέτος πάντως ήταν από τα πιο όμορφα Πάσχα(τα) που έχω περάσει! Και με αρκετές νότες ελληνικές και όχι ελληνάδικες!
Και του χρόνου όπου θες!
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 9:30 μ.μ
lifewhispers
ειδες, κροτ?η δυναμη της συνηθειας!! για τα εγκωμια θελω να σου πω οτι συμφωνω παρα πολυ για τις φορτισμενες συναισθηματικα περιγραφες τους, αλλα επισης θελω να πω οτι ελπιζω φετος να τα ακουσες απο ωραιες φωνες (διοτι και αυτο παιζει πολυ μεγαλο ρολο)
χρονια πολλα,κροτ!!και του χρονου!
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 9:45 μ.μ
QueenElisabeth
Χριστός Ανέστη και του χρόνου όπου θες!
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 10:44 μ.μ
Кроткая
Πρεσβύωπα, πόσο χαίρομαι που σας βλέπω εδώ! Χρόνια πολλά κι ευχαριστώ πολύ!
Φάρε, το ότι βρέχει στη Σαμοθράκη με κάνει να ζηλεύω λιγότερο! Χρόνια Πολλά και να είσαι πάντα καλά, φίλε μου!
Βάσκες, λινκάκι για το βασικό μέτοχο, per favore? Χμ, δεν είμαι σίγουρη αν δεν έχει εμπορευματοποιηθεί το πάσχα (άλλα δηλώνουν οι διαφημίσεις του Jumabo Bebe και οι λαμπάδες Μπάρμπι και δνε ξέρω τι άλλο), αλλά σημασία έχει τι νιώθει ο καθένας μας. Οι περισσότεροι από τους εκκλησιαζόμενους μάλλον τίποτα πάντως… κρίμα!
Πάνα, δεν παραπονιέμαι, ήλιο είχαμε, αρνάκι φάγαμε, βόλτα κάναμε. Ε, τι μελαγχολία, τέτοιες μέρες μακριά από την πατρίδα μας, δεν την γλιτώνουμε. Χρόνια καλά!
Μανιτάρι, καλώς όρισες κι εσύ στο φτωχικό μας! Ευχαριστώ πολύ, πολύ όμορφη ευχη!
Ρενατάκι, μα να είναι γεμάτο παιδικά τραύματα αυτό το Πάσχα, βρε παιδί μου! Χρόνια πολλά!
Νεφελόεσσα, κι εσείς στα ξένα μείνατε? Δίκιο έχεις, έτσι είναι -και τα ίδια τραύματα έχουμε κι οι δυο! Σε στένευαν κι εσένα τα καινούρια παπούτσια στην Ανάσταση;
Ζορμπά, ευχαριστώ πολύ, χρόνια πολλά και σε σένα!
Ίντι, μωρέ λες να έρθω για μετεκπαίδευση στη Συμβασιλεύουσα; Λες να με κάνεις να μου αρέσει και το κοκορέτσι; (μην πω για τον πατσά, ας μην θέτουμε μη ρεαλιστικά πλάνα!). Πάντως, από όσο είδα, μια χαρά στυλάκι είσαι! χε χε χε!
Χρόνια πολλά, να χαίρεσαι τις γυναίκες σου!
Ντόλυ, εγώ δεν τρώγομαι με τίποτα όμως!
Πατριζάνα, αυτό είναι σίγουρο, αλλά μη χαλιέσαι! Α, ναι, του χρόνου σπίτι μου! Χρόνια Πολλά συντροφάκι!
Σπέκυ, μικρούλα είμαι έτσι κι αλλιώς, χο χο χο! Κι εσύ ελληνικές νότες; Ε, μη μου πεις ότι ήσουν στο μικρό γραφικό φλαμανδοχώρι που είναι έξω από το Βρυξελλοχώρι και αρχίζει από Τ -θα αρχίσω να ψάχνομαι λέμε!
Κι εμείς μια χαρά περάσαμε τελικά πάντως! Και του χρόνου!
Ψιθυράκι, τα ακούσαμε από χορωδία εκκλησιαζομένων, όλοι μαζί ψέλναμε και είναι νομίζω η καλύτερη εκδοχή! Κυρίως ακούστηκαν, χωρίς παράσιτα από μπιρι μπιρι κόσμου που δεν έχει καταλάβει πού και γιατί βρίσκεται! Χρόνια πολλά!
Πρασινοτάτη, επίσης, χρόνια πολλά καλή μου!
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 11:22 μ.μ
KV
Χρόνια Πολλά Λωράκι και του’χρόνου όπου θέλεις!
Μα … τις ΊΔΙΕΣ αναμνήσεις ;;; Ο καταναγκασμός σε όλο του το καταστρεπτικό μεγαλείο. Υπερωρίες. Πίστευε και μη ερεύνα. no clue εκτός των δεδομένων: βαριά κλειστή ατμόσφαιρα, λιποθυμικές καμιά φορά μυρωδιές, φασαρία από τα κουτσομπολιά, άβολα τα ρούχα, ακαταλαβιστικα τα λόγια, κούραση. Παίρνει καιρό να αδειάσει το μυαλό και να καταλάβει κανείς …
Σμααααααααααααααααααααααααααααααααααααααακ
Κυριακή Απρίλιος 27, 2008 στο 11:54 μ.μ
Indictos
Ναι, αλλά πρώτα πρέπει να μάθεις να μιλάς.
Άκου ” να μου αρέσει και το κοκορέτσι”
Να ΜΕ αρέσει και το κοκορέτσι”
Δευτέρα Απρίλιος 28, 2008 στο 12:38 π.μ.
giousurum
Xronia polla kai tou xronou na peraseis to pasxa opos epithimeis.
Δευτέρα Απρίλιος 28, 2008 στο 9:20 π.μ.
asimina
Κροτάκι μου καλημέρα!
Η λειτουργία του Μεγάλου Σαββάτου ήταν πολύ πιο συγκινητική από ότι στην Αθήνα. Ο κόσμος άκουγε πραγματικά και στον κατηχητικό λόγο του Χρυσοστόμου κάποιοι δάκρυσαν… Ήταν πολύ όμορφα. Μας έλειψε όμως η οικογένειά μας…
Και του χρόνου με υγεία!
Γουφ!
Δευτέρα Απρίλιος 28, 2008 στο 10:40 π.μ.
faros
Ξέρεις, όλες αυτές τις μέρες τη “δουλειά” την κάνω από ένα ιντερνετ καφε και έτσι δεν διάβασα το άθρο σου.
Σήμερα που το διάβασα εκτός της καλημέρας μου με “άγγιξαν” οι δύο τελευταίες σειρές … σου εύμομαι να γίνουν τα πράγματα όπως τα … εύχεσαι!!!
Δευτέρα Απρίλιος 28, 2008 στο 11:22 π.μ.
Кроткая
Μπέρμπον, φόραγες κι εσύ πλισέ φουστίτσα? (μπλιαχ!) Ε, ναι, παίρνει καιρό, αλλά όταν κάνεις ταμείο, κρατάς μόνο τα καλά, ε?
Ιντυ, αχ, αυτό το γλωσσικό πρόβλημα! Πρέπει να ΜΕ (σε αυτή την περίπτωση, κι εμείς οι χαμουτζήδες λέμε “με”!) μάθετε και να μιλάω λοιπόν, άρα πρέπει η μετεκπαίδευση να κρατήσει παραπάνω!
Γιουσουρούμ, καλώς όρισες και ευχαριστώ πολυ! Καλή χώνεψη!
Ασήμίνα, μάλλον πρέπει να δοκιμάσω στη Μητρόπολη λοιπόν. Εκεί που πήγαμε εμείς, ως και πιτσιρίκια που παίζαν με τις κούκλες τους μες την εκκλησία είχε! Καμία σχέση!
Φάρε μου, ευχαριστώ πολύ!
(καλά, ας μην υπερβάλλουμε κιόλας, δεν είναι πως είμαστε και μετανάστες στις φάμπρικες, δεν υποφέρουμε δλδ! Αλλά να, τέτοιες μέρες, είναι πιο καλά στο σπίτι, με την οικογένεια και τους φίλους μας! Τουλάχιστον εμείς είχαμε λιακάδα και χαρά θεού χτες!)