Emigration is the best school of dialectics. Refugees are
the keenest dialecticians. They are refugees as a result
of changes and their sole object of study is change. They
are able to deduce the greatest events from the smallest
hints-that is, if they have intelligence. When their
opponents are winning, they calculate how much their
victory has cost them; and they have the sharpest eyes
for contradictions. Long live dialectics!

Οι Διάλογοι Εξορίστων (FLÜHTLINGSGESPRÄCHE) είναι ένα έργο του Brecht, το οποίο δεν γνώριζα. Το έμαθα εδώ, και ομολογώ ότι για μία ακόμα φορά ο πυκνός λόγος και το βάθος της συλλογιστικής του συγγραφέα με εξέπληξαν. Ο Brecht χρησιμοποιεί μια μικρή αφορμή, για να δημιουργήσει ένα μικρό θαυματάκι. Δυο εξόριστοι (ένας εργάτης και ένας διανοούμενος) κουβεντιάζουν στο καφέ του σταθμού του Ελσίνκι -μιλούν για την κοινωνία, για την πολιτική, για το καθεστώς, για φιλοσοφία, για την ζωή. Τα θέματα αυτά όμως, αλλά και ο τρόπος που αυτοί οι δυο άνθρωποι συνδυαλέγονται, τίθενται σε ένα εντελώς διαφορετικό πρίσμα, λόγω της ιδιότητάς τους ως εξορίστων, αλλά και λόγω της ταξικής τους ιδιότητας. Όσο και αν “εξισώνονται κοινωνικά (και ταξικά;)”, λόγω της εξορίας, δεν εξομοιώνονται, καθώς το υπόβαθρο από το οποίο προέρχονται είναι διαφορετικό. Οι δυο αρχετυπικές αυτές μορφές συναντιούνται στην απόρριψη αυτής ακριβώς της εξομοίωσης και στην κοινή τους αγάπη για την κριτική σκέψη. Μέσα από τα λόγια τους, αναδεικνύεται η εύστοχη ειρωνεία και η καταπληκτική δυνατότητα εκλαΐκευσης του Brecht, καθώς και η απέχθειά του για τον πόλεμο και τον φασισμό.

Σε ένα εντελώς απλό -σχεδόν άδειο- σκηνικό ο Valentin Rossier και ο Jean-Quentin Châtelain, ντυμένοι πανομοιότυπα, κάνουν το κείμενο να ηχεί σαν ποίηση. Ειδοποιός διαφορά -που συμβολικά αναδεικνύει την άρνηση της εξομοίωσης- το πούρο του διανοούμενου. Και βέβαια η εύγλωττη διαφορά στο ύφος και στο λεξιλόγιο.

Προλάβετε -μέχρι τις 3 Μαΐου.

Σύντομη βιογραφία και εργογραφία

Bertolt Brecht

και εδώ.