L’initiatrice

Μετά το χωρισμό της, και ενώ είναι σε διαδικασία μετακόμισης, η Λευκή γυναίκα πηγαίνει στο παλιό άδειο σπίτι της και βρίσκεται αντιμέτωπη με μία καταληψία! Η Αντάμα είναι από τη Γουινέα-Μπισάου, και είναι η κόρη της Νούρα. Η Νούρα είχε δουλέψει για τη Λευκή Γυναίκα ως οικειακή βοηθός, αλλά καταδικάστηκε σε φυλάκιση στο Βέλγιο επειδή βρέθηκε ένοχη για διενέργεια κλειτεριδεκτομής. Η Νούρα έχει τέσσερις κόρες και η Αντάμα είναι η μόνη που εξαιρέθηκε από αυτό το βάρβαρο έθιμο: η μητέρα της, έχοντας συνειδητοποιήσει πόσο ταπεινωτική και οδυνηρή είναι αυτή η διαδικασία, κατόρθωσε να διασώσει μόνο τη μικρότερη κόρη της, θέτοντας σε κίνδυνο ολόκληρη της οικογένεια: μια “ολόκληρη” γυναίκα είναι ντροπή για μια οικογένεια, σε αυτό τον πολιτισμό.

Παρόλα αυτά, η Νούρα δεν είχε κατορθώσει να ξεφύγει εντελώς από τη μικρή κοινωνία της καταγωγής της. Ακόμα και όταν κατέφυγε στο Βέλγιο, η γενιά της την εξανάγκαζε να εφαρμόζει το έθιμο στα κορίτσια της μικρής τους κοινότητας: παράνομα, κρυφά και παρά τη θέλησή της.

Καθώς η Αντάμα μένει έγγυος, ο κίνδυνος να αποκαλυφθεί το μη ακρωτηριασμένο σώμα της είναι πρόδηλος, γι’αυτό η μητέρα της, τη στέλνει να γεννήσει στο Βέλγιο και της υποδεικνύει να αναζητήσει τη βοήθεια της Λευκής Γυναίκας.

Η συνάντησή τους αρχικά είναι πλήρης δυσπιστίας, φόβου και άρνησης. Εξελίσσεται όμως σε σύγκριση και σύγκρουση νοοτροπιών και πολιτισμών, για να καταλήξει στη φιλία -αφού τελικά τις συνδέει η φύση τους, η αλληλεγγύη τους ενάντια στον ακρωτηριασμό και η αγωνία τους να πείσουν τους ομοεθνείς της Αντάμα για το πόσο λάθος, πόσο επικίνδυνο είναι αυτό το έθιμο. Ο δεσμός τους βαθαίνει, αφότου πληροφορούνται την είδηση του θανάτου της αδερφής της Αντάμα, η οποία πέθανε κατά τη διάρκεια του τοκετού, εξαιτίας προφανώς της κλειτεριδεκτομής.

Η Babetida Sadjo είναι ηθοποιός, 26 ετών και κατάγεται από τη Γουινέα-Μπισάου. Εδώ και χρόνια ήθελε να δημιουργήσει ενα έργο για την κλειτεριδεκτομή, και τελικά το κατάφερε, με τη βοήθεια του Pietro Pizzuti, ο οποίος έγραψε το κείμενο. Η παράσταση παίχτηκε εδώ, με μεγάλη επιτυχία. Το κλειδί της επιτυχημένης προσπάθειας βρίσκεται στο γεγονός ότι αποφεύγεται το βαρύ κλίμα, η πένθιμη αντιμετώπιση ενός ομολογουμένως δύσκολου θέματος: το κείμενο περιστρέφεται κυρίως γύρω από την γυναικεία φύση, προσπαθεί να εξηγήσει την ψυχοσύνθεση μια υγιούς και “ολόκληρης” γυναίκας έναντι μιας ακρωτηριασμένης. Η Αντάμα είναι προφανώς πολύ θυμωμένη, ενώ η Λευκή Γυναίκα προβληματίζεται και μπερδεύεται, καθώς διστάζει να επέμβει έντονα, αντιλαμβανόμενη πως είναι ξένη και de facto θα αντιμετωπιστεί εχθρικά και καχύποπτα. Πέφτει στην παγίδα του “σεβασμού προς την πολιτιστική ιδιαιτερότητα”, που κρύβει επί της ουσίας και το αίσθημα ανωτερότητάς της.

Η σκηνοθεσία του Guy Theunissen αναδεικνύει το θέμα και τις προσωπικότητες των πρωταγωνιστριών μέσα από ένα πολύ λιτό σκηνικό και μια μαγική μουσική επένδυση. Η παράσταση ντύνεται πανέξυπνα από το βίντεο που τη συνοδεύει σε ορισμένα σημεία, ενώ οι δυο πρωταγωνίστριες καταθέτουν την ψυχή τους στην σκηνή.

Όλα αυτά, βέβαια, αφορούν στο καθημερινό γεγονός. Γιατί, φυσικά, υπάρχει πάντα και η σκληρή πραγματικότητα.

αποχαιρετισμός

Έλλη Παππά

Είναι πολύ βαρετές όλες αυτές οι κοινοτυπίες του τύπου “έφυγε ένας σπουδαίος άνθρωπος”, “όλο και λιγοστεύουν τέτοιες προσωπικότητες” και τα συναφή. Άδειες κουβέντες, χωρίς αξία, λόγια που πρέπει να ειπωθούν από τους μεγαλοσχήμονες. Όσοι έχουν διαβάσει την Εντολή, όσοι έχουν δει τον “Άνθρωπο με το γαρύφαλλο”, ακόμα κι αν δεν έζησαν στις ταραγμένες εκείνες εποχές, ένιωσαν τουλάχιστον ένα μικρό τσίμπημα στο στομάχι, διαβάζοντας την είδηση του θανάτου της Έλλης Παππά.

Νομίζω πως εκτός από “σπουδαίος άνθρωπος”, η Έλλη Παππά ήταν ένας νέος άνθρωπος. Είναι δυσεύρετα τα νέα μυαλά με τις φρέσκες ιδέες, τα μυαλά που βρίσκονται σε διαρκή αναζήτηση και που δεν παίρνουν τίποτα ως δεδομένο. Και νομίζω πως η Έλλη Παππά ήταν ένας τέτοιος τύπος και γι’αυτό δεν είναι κοινοτυπία εν προκειμένω να ειπωθεί πως “άφησε ένα δυσαναπλήρωτο κενό”. Όλοι θα έχουν να πουν για την δυνατή γυναίκα, την ηρωΐδα, τους συμβολισμούς περί έρωτος και επανάστασης.

Ο Νίκος Μπελογιάννης και η Έλλη Παππά κατά τη διάρκεια της πολύκροτης δίκης

Αλλά, εδώ φαντάζουν λίγα και μικρά όλα αυτά. Βαρετά και κοινότυπα, επειδή έχουν ειπωθεί τόσες πολλές φορές που είναι πια τετριμμένα. Για μένα είναι σα να έφυγε ένας κοντινός μου άνθρωπος, ένας σπουδαίος επιστήμονας, μια σημαντική συγγραφέας, ένα φωτεινό και ζωντανό πνεύμα. Κι ακόμα πιο αξιόλογη ήταν, επειδή ήταν πάντα διακριτική, δεν επιδίωκε τους εντυπωσιασμούς ούτε τιμές και δόξες. Και τι να τα κάνεις άλλωστε όλα αυτά, όταν έχεις περάσει μια ζωή σαν τη δική της;

Για όσους δεν την γνωρίζουν, και δυστυχώς είναι μάλλον πολλοί, ιδού ένα δείγμα γραφής, ένα παράδειγμα για το πώς μπορείς να διατυπώσεις επιστημονικά αλλά και πολύ πολύ απλά μια επιστημονική πραγματικότητα -αλλά και πώς μπορείς να αγαπάς τον τόπο σου, χωρίς να λειτουργείς αντικοινωνικά, έχοντας ειδικό βάρος πολύ μεγαλύτερο από δέκα χιλιάδες εθνικόφρονες φελούς.

 Εδώ μπορείτε να δείτε μια καλογραμμένη, πλήρη και ουσιαστική καταγραφή της πορείας της Έλλης Παππά. Εκτός από όλα τα άλλα, κατάφερε να συνδυάσει τη μητρική αγάπη με το ταλέντο και τη δημιουργικότητα, με έναν αναμφίβολα ξεχωριστό τρόπο. Και είναι ο άνθρωπος που έγραψε τα πιο απλά συγκλονιστικά γράμματα στο παιδί του που δεν είδε να μεγαλώνει -κατά πάσα πιθανότητα ένα από τα πιο τρυφερά ιστορικά ντοκουμέντα που έχουν γραφτεί.

[άσχετο;]

Το διάσημο σκίτσο του Πικάσο

ΥΓ. Κατά μία σατανική σύμπτωση, πρίν από λίγες μέρες βγήκε στις αίσθουσες και αυτό.

Up!

Εντάξει, να μην τα ξαναλάμε για την Pixar και πόσο καταλυτικός ήταν ο ρόλος της στο να αλλάξω άρδην άποψη για τα animation, τα κινούμενα σχέδια και τα συναφή. Ήταν, προφανές, πως θα πήγαινα να δω το Up!, άμα τη εξόδωι του στις αίθουσες. Είχα πάρει μια πρώτη γεύση από το website και την Αλεπού, και φυσικά ήμουν πολύ θετικά προκατειλημμένη, αλλά…

Η ταινία ξεπερνά οτιδήποτε μπορεί να περιμένει κανείς. Για άλλη μια φορά, η Pixar κάνει το θαύμα της ως προς την πολυεπίπεδη ανάγνωση, τα πολλαπλά κρυφά μηνύματα και το κλείσιμο του ματιού στον ενήλικο θεατή. Για άλλη μια φορά, η περιπέτεια παντρεύεται με την τρυφερότητα και μοιράζονται σε σωστές δόσεις. Και για άλλη μια φορά, υπάρχει ένας χαρακτήρας που θα πάρω σε λούτρινο ζωάκι, για να μεγαλώσω τη συλλογή μου!

Η ιστορία είναι μάλλον γνωστή, αλλά, αν τυχόν δεν έχετε ενημερωθεί σχετικά, μάθετε πως ο Κάρλ Φρέντρικσεν είναι ένας ηλικιωμένος, συνταξιούχος πωλητής μπαλονιών. Μια μεγάλη κατασκευαστική θέλει να τον πετάξει έξω από το μικρό του ξύλινο σπιτάκι, στο οποίο έζησε όλη του τη ζωή με την -πεθαμένη πια- γυναίκα του Έλλι. Σχεδόν το καταφέρνει, αλλά την τελευταία στιγμή, ο Κάρλ κάνει την έκπληξη: με τη βοήθεια εκατοντάδων μπαλονιών, απογειώνει το σπίτι του και το οδηγεί στους “Καταρράκτες του Παραδείσου”, σε μια ζούγκλα στη Νότιο Αμερική. Χωρίς ο Κάρλ να το επιδιώξει, σε αυτή την περιπέτεια τον συνοδεύει ο οκτάχρονος Ράσσελ. Αυτό που κανένας από τους δύο δεν υποψιάζεται, είναι πως εκεί θα συναντήσουν τον Κέβιν, ένα κυνηγημένο παραδείσιο πτηνό, και τον Νταγκ, ένα χαζούλη αλλά τρυφερότατο σκύλο -και τότε θα αρχίσουν τα προβλήματα.

Η συνέχεια επί της οθόνης, βέβαια. Αυτό που έχει σημασία, πέρα από τα απίθανα γραφικά και εφφέ, την έπιτυχημένα επιλεγμένη μουσική επένδυση και τις καλοστημένες σκηνές, είναι τα δεύτερα και τρίτα ερωτήματα που θέτει η ταινία. Η μοναξιά των ηλικιωμένων, ο κόσμος που αλλάζει, η καταστροφή του περιβάλλοντος, τα θύματα του κέρδους. Αλλά και η εξελιγμένη μορφή της σύγχρονης οικογένειας, τα παραμελημένα οκτάχρονα παιδιά. Η έννοια της πίστης και της αφοσίωσης, η συντροφικότητα. Η σχετικοποίηση των στόχων, η επανατοποθέτηση των δεδομένων -τι αναζητά κανείς στη ζωή και τι τελικά είναι το σημαντικό.

Όλα αυτά, με έναν απλό, άδολο τρόπο. Όπως είναι λογικό να συμβαίνει στον κόσμο των παιδιών -όπως μάλλον θα ήθελαν και οι μεγάλοι να είναι στον δικό τους κόσμο.

Να μην το χάσετε, με τίποτα. Στο σινεμά, όχι σε dvd, εννοείται.

Υ.Γ. Αγαπημένος μου χαρακτήρας, προφανώς ο Νταγκ!

Mister Bates

Valerie Lemaitre

Έστω τεράστια, υπερμεγέθης, δυσθεώρητη πολυεθνική εταιρία που δραστηριοποιείται σε πληθώρα τομέων, με κέρδη ανυπολόγιστα. Τα κεντρικά γραφεία της εταιρίας βρίσκονται σε κάποια δυτική μεγαλούπολη -αδιάφορο ποια. Στο εσωτερικό της εργάζεται ακούραστα η αφρόκρεμα των μάνατζερ, οι πιο πολλά υποσχόμενοι τεχνοκράτες. Οι δουλειές πάνε περίφημα, και όλα δουλεύουν ρολόι. Η εσωτερική της κοινωνική διαστρωμάτωση αποτυπώνεται στην ιεραρχία, αλλά και στην “γεωγραφική” κατανομή των γραφείων των υπαλλήλων της: τα χαμηλότερα στελέχη ζουν στους χαμηλότερους ορόφους, τα υψηλότερα στους υψηλότερους -ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος στον τελευταίο -ενώ η πλέμπα, οι ωρομίσθιοι, οι ίντεριμ, στους πρώτους.

Αντίστοιχα, αποτυπώνεται και η προσφερόμενη εργασία. Ο νεαρός τεχνοκράτης εργάζεται άπειρες ώρες σκληρά, στίβει το μυαλό του για να δημιούργησει καινούρια πρότζεκτ, που θα εντυπωσιάσουν τον πρόεδρο, στο οποίο πολύ πρόσφατα άρχισε να έχει πρόσβαση. Εύχεται όλες αυτές οι εργατοώρες και η χαμένη ιδιωτική του ζωή, να του δώσουν κάποια στιγμή την δυνατότητα να ανέβει στα σκαλιά της ιεραρχίας. Η ανώτερή του, τεχνοκράτισσα εδώ και πολλά χρόνια, περιφέρεται όλη μέρα στα γραφεία και τους διαδρόμους με ένα κινητό σφηνωμένο ανάμεσα στο αυτί και τον ώμο της, μιλώντας κυρίως στα αγγλικά -ενώ παράλληλα υπογράφει έγγραφα, ελέγχει πίνακες, διαβάζει φαξ στα πεταχτά. Η στολή εργασίας της δεν διαφέρει από των ανδρών συναδέλφων της -μια διακριτική δαντέλα στο πουκάμισό της μόνον υπενθυμίζει διστακτικά την θαμένη της θηλυκότητα. Άλλωστε, την δική της θέση επιβουλεύεται μάλλον αυτός ο νεαρός πολύφερνος υπάλληλος.

Ακόμα πιο πάνω, ο αντιπρόεδρος της εταιρίας: επιλέγει τη γραμματέα του με βάση την εμφάνισή της, τα τακούνια της έχουν το ίδιο μήκος με τη φούστα της. Οι αρμοδιότητές του ασαφείς, οι ευθύνες του λίγες, οι ώρες αληθινής εργασίας του ακόμα λιγότερες. Άλλωστε, αυτή είναι η ουσιαστική αξία της θέσης του.

Όλα, λοιπόν δουλεύουν ρολόι, οι μισθοί είναι αντιστρόφως ανάλογοι της προσφερόμενης εργασίας, τα κέρδη πολλαπλασιάζονται και η εταιρία ευημερεί. Μέχρι που ξαφνικά: μια ωραία μέρα, ένα από τα δοκιμαστικά πρότζεκτ σε κάποια αφρικανική χώρα πάει στραβά. Το αποτέλεσμα είναι καμιά πεντακοσαριά θύματα και μια σημαντική περιβαλλοντική καταστροφή (από κείνες που δεν κρύβονται με τίποτα). Η εταιρία αρχίζει να κλονίζεται, και όλα αυτά οφείλονται στο νεαρό που λέγαμε: δικό του ήταν το πρότζεκτ.

Michelangelo Marchese

Αλλά αυτό είναι το λιγότερο. Γιατί, το αποτέλεσμα του αποτυχημένου πρότζεκτ δεν έχει αντίκτυπο μόνο στην κοινή γνώμη. Ο πρόεδρος της εταιρίας, παραδόξως κλονίζεται σημαντικά από την ανθρωπιστική πλευρά αυτής της αποτυχίας. Χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση κλειδώνεται στο γραφείο του και αρνείται να συνομιλήσει με τα πρώην “δεξιά του χέρια”, ακόμα και με τον αντιπρόεδρο! Θέλει μόνο να επικοινωνήσει με μια ίντεριμ γραμματέα -μα, ποια είναι αυτή; Τα μεγαλοστελέχη ανακαλύπτουν ξαφνικά το κορίτσι που έφτιαχνε τους καφέδες εδώ και μερικούς μήνες -το οποίο φυσικά δεν είχαν καν προσέξει  ότι υπήρχε.

Όλα μπορούν να είναι ανεκτά: οι ανταγωνισμοί μεταξύ των στελεχών, τα πισώπλατα μαχαιρώματα, οι διαβολές στον πρόεδρο, ακόμα και η είσοδος νεώτερων -μέχρι να κάνουν το πρώτο λάθος, έστω. Αλλά, η αναίτια και επιβλαβής μεταστροφή του ίδιου του Προέδρου είναι ανυπόφορη και μπορεί να αποβεί τορμακτικά επιβλαβής. Για την εταιρία, φυσικά. Και για την πρόοδο, υπέρ της οποίας αυτή δραστηριοποιείται. Κάτι πρέπει να γίνει…

Ingrid Heiderscheidt

Βασισμένη στο βιβλίο του Jean Ziegler (και εδώ), Η αυτοκρατορία της ντροπής, η Valérie Lemaître δημιούργησε αυτή την παράσταση, σε μια προσπάθεια να διεισδύσει στον κόσμο του τεχνοκρατισμού και των επιχειρήσεων. Ο στόχος της δεν ήταν μόνον να ασκήσει μια κριτική στη λειτουργία του καπιταλισμού και στις “παράπλευρες απώλειες” που αυτός γεννά, αλλά και να εντοπίσει τις ιδιαιτερότητες της ψυχολογίας των ανθρώπων που δραστηριοποιούνται εντός τέτοιων οργανισμών, και τα αρρωστημένα στοιχεία που διαπερνούν τις σχέσεις και τις προσωπικότητές τους. Άνθρωποι μόνοι, επικεντρωμένοι 100% στην (πολύ σημαντική και σοβαρή) δουλειά τους, που πλέον είναι προέκταση της ύπαρξής τους, αν όχι ταυτόσημη. Άτομα εντελώς αποκομμένα από το περιβάλλον και τον πραγματικό κόσμο, αποστερημένα από την ικανότητα να μεταφράσουν το οτιδήποτε σε κάτι άλλο εκτός από χρήματα, εξουσία και δύναμη. Αλλοτριωμένοι, αποξενωμένοι και εντελώς στεγνοί από συναισθήματα έχουν χάσει τελικά την επαφή τους με την πραγματικότητα -όχι μόνον εκείνη της κοινωνίας, αλλά και τη δική τους. Και όμως, κρατάνε το τιμόνι των σημαντικότερων οργανισμών ή υπηρεσιών και, τελικά, αποφασίζουν για τις τύχες του κόσμου (ή έστω μιας μεγάλης μερίδας του). Η Καρόλ, ο Μπερνάρ και ο Φιλίπ θα μπορούσαν να είναι στελέχη εταιρίας, υψηλόβαθμοι υπάλληλοι δημόσιας υπηρεσίας ή διεθνούς οργανισμού ή ακόμα και πολιτικοί. Κατά βάσιν είναι τεχνοκράτες -άρα μπορούν να προσαρμοστούν σε κάθε ένα από αυτά τα περιβάλλοντα -έτσι κι αλλιώς αυτά πλέον μοιάζουν απελπιστικά μεταξύ τους.

Στην άλλη πλευρά της ζυγαριάς, η Ζεραλντίν και η Ροζ (οι δυο γραμματείς), εντελώς αποπροσανατολισμένες, χαμένες στα οικονομικά τους προβλήματα και τα προσωπικά τους αδιέξοδα, προσπαθούν απλά να επιβιώσουν. Και αυτό, όχι απαραίτητα με επιτυχία. Η μία ελπίζει να τη βολέψει ως μετρέσα του αντιπροέδρου. Δεν έχει και πολλές επιλογές: κάνει πως πιστεύει τις γαλιφιές του, έτσι μπόρεσε να παραμείνει στους υψηλούς ορόφους. Η άλλη πάλι, καταλαβαίνει πολύ καλά τι της συμβαίνει, αλλά οι επιλογές της είναι φριχτά στενές: τα λεφτά της δεν φτάνουν για νοίκι, γι’αυτό μένει κρυφά σε μια ξεχασμένη αποθήκη της εταιρίας. Προσωρινά.

Clement Thirion

Το θέμα μπορεί να μην είναι εντελώς πρωτότυπο. Η καινοτομία του έγκειται, αφενός σε τεχνικά στοιχεία, καθώς η Λεμέτρ έχει εντάξει στη σκηνοθεσία της τη χορογραφία, τις πολεμικές τέχνες και μια καρικατούρα κινησιολογίας από το διαλογισμό. Παράλληλα, τα σκηνικά και τα κοστούμια, μέσα στη λιτότητά τους, λειτουργούν σχεδόν πρωταγωνιστικά στην παράσταση. Εξίσου και η μουσική επένδυση. Προφανώς, η πανέξυπνη σκηνοθεσία της Λεμέτρ δεν θα αναδεικνυόταν χωρίς το πολύ αξιόλογο καστ (Claire Bodson, Monia Douieb, Ingrid Heiderscheidt, Michelangelo Marchese, Clément Thirion).

Η παράσταση ανεβαίνει για τρίτη συνεχή χρονιά στο Public και μπορείτε να τη δείτε ως τις 17 Οκτωβρίου.

Ubu à l’Elysée

Στα 1896, ο Alfred Jarry ανέβασε τον Βασιλιά Υμπύ (Ubu roi), μια παράσταση που αργότερα θεωρήθηκε ότι προετοίμασε το έδαφος για σημαντικά ρεύματα στην τέχνη, όπως το θέατρο του παραλόγου, ο σουρεαλισμός και το νταντά. Ο Βασιλιάς Υμπύ κρίθηκε βλάσφημος και ακραίος, και ο Ζαρρύ κατηγορήθηκε πολύ γι’αυτό το έργο. Δεν ήταν βέβαια, και η πρώτη του φορά, αφού στη σύντομη ζωή του, το κωμικό εναλλασσόταν με το τραγικό συχνά, ενώ οι προκλήσεις πάσης φύσεως ήταν στην ημερήσια διάταξη. Ο Βασιλιάς Υμπύ, κατά μία έννοια, ήταν βλάσφημος, καθώς καταφέρθηκε εναντίον προσώπων και θεσμών που έχαιραν ευρείας εκτίμησης και ήταν συνυφασμένα με την κυρίαρχη αστική τάξη της εποχής.

Περισσότερο από έναν αιώνα και κάτι, ο Υμπύ είναι πάλι παρών, προσαρμοσμένος και ενημερωμένος για τα σύχγρονα δεδομένα. Τον λένε Νικολά και είναι βασιλιάς υποψήφιος για την γαλλική προεδρία. Χμ, χαμογελάσατε; Να ξέρετε πως πριν χαμηλώσουν τα φώτα και ξεκινήσει η παράσταση, ο δημιουργός της μας προειδοποιεί πως “Οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα και καταστάσεις υπαρκτές είναι απολύτως τυχαία”.

Παρακολουθούμε λοιπόν μια άσχημη, κοντή φιγούρα που κινείται νευρικά και φωνασκώντας να διεξάγει μια θαυμαστή προεκλογική εκστρατεία. Σε όλη τη διάρκεια της εκστρατείας συνοδεύεται φυσικά, από την σύζυγό του, την Τσιντσιλά, η οποία ξεκλέβει χρόνο για να τηλεφωνήσει κρυφά στον εραστή της. Αντίπαλος του Νικολά στη διεκδίκηση του θρόνου της προεδρίας (όχι, δεν διαβάσατε λάθος), είναι η Αγία Σεγκολέν, που (δεν) υποστηρίζεται από τους συνεργάτες της του κόμματος: αυτοί είναι πολύ απασχολημένοι με το να διαφωνούν μεταξύ τους για όλα τα πιθανά θέματα. Φυσικά, η Αγία Σεγκολέν χάνει, δηλώνοντας πεπεισμένη πως ένας άλλος υποψήφιος στις ΗΠΑ θα της κλέψει τις ιδέες της εκστρατείας της, και υποσχόμενη πως θα ξαναείναι υποψήφια… πολλές φορές!

Στη διάρκεια της εκστρατείας, ο Νικολά επικαλείται θεσμικά ιδεολογήματα της άκρας δεξιάς, αλλά χρησιμοποιεί και τσιτάτα κλασικών της αριστεράς, όπως ο Ζαν Ζωρές. Δηλώνει πως θα αποτραβηχτεί σε μοναστήρι, για να συγκεντρωθεί μετά την εκλογή του, δυσκολεύεται πολύ να προφέρει την λέξη “δουλειά”, όταν δηλώνει πως μιλά εξ ονόματος της “Γαλλίας της δουλειάς, της Γαλλίας που σηκώνεται το χάραμα”: ο ίδιος όμως δεν μπορεί εύκολα να ξυπνήσει τα πρωινά, ενώ γιορτάζει την εκλογή του σε ένα ακριβό εστιατόριο. Το επόμενο πρωί, φορώντας το ρόλεξ του και τα ρέυ-μπαν γυαλιά του αποτραβιέται στο γιωτ πλούσιου φίλου του, τραβολογώντας και τη δύστυχη Τσιντσιλά. Αυτή τον παρατάει λίγο αργότερα.

Τα παραπάνω δεν είναι παρά μόνο το πρώτο δεκάλεπτο της καταπληκτικής παράστασης που παρακολουθήσαμε στο Public. Η παράσταση ανεβαίνει για τρίτη συνεχή χρονιά, σημειώνοντας μεγάλη επιτυχία. Εκτός από την πολύ πετυχημένη προσαρμογή του αυθεντικού κειμένου του Ζαρρύ στα… καθ’ημάς, το μυστικό της καλής συταγής εντοπίζεται σε δυο ακόμα στοιχεία: ο συγγραφέας Claude Semal επιλέγει και αυτός τον έμμετρο λόγο, θυμίζοντας κλασική κωμωδία. Επιλέγει επίσης να πρωταγωνιστήσουν… οι πολύ καλοφτιαγμένες μαριονέτες του Ivan Fox. Φυσικά, στο σπαρταριστό αποτέλεσμα συμβάλλουν οι φωτισμοί και η μουσική επένδυση.

Όπως εξηγεί ο δημιουργός της παράστασης, ο Νικολά εμφορείται από πολλά στοιχεία που τον καθιστούν ονειρεμένη πρώτη ύλη για τους γελοιογράφους και τους κωμικογράφους. Είναι κοντός και άσχημος, αλλά το πρόβλημα δεν είναι εκεί: το γελοίο συνίσταται στους τρόπους με τους οποίους προσπαθεί να καλύψει αυτά που θεωρεί ελαττώματα -χωρίς όμως να καλύπτει τα κόμπλεξ του: τακούνια, ακριβά εξαρτήματα, προσεκτική επιλογή όσων φωτογραφίζονται δίπλα του. Ακόμα, είναι απατημένος σύζυγος, ψεύτης, τυρανικός, συγκεντρωτικός, ερωτύλος, προδότης. Όλα αυτά έχουν για πολλούς αιώνες τροφοδοτήσει το θέατρο, την σάτυρα και την γελοιογραφία -το ευτύχημα (;) εν προκειμένω είναι πως όλα αυτά τα στοιχεία εντοπίζονται σε ένα και το αυτό πρόσωπο -που τυγχάνει να είναι και Πρόεδρος της Γαλλίας. Χρυσή συγκυρία για την κωμωδία.

Χαρακτηριστικά, ο Σεμάλ αναφέρει:

Ο Νικολά Σαρκοζύ είναι, εξ όσων γνωρίζω, ο μόνος υποψήφιος που διεξήγαγε προεκλογική εκστρατεία, ενώ η σύζυγός του πρωταγωνιστούσε στα πρωτοσέλιδα των κουτσμπολίστικων περιοδικών, μαζί με τον εραστή της. Πράγμα που δεν τον εμπόδισε, όπως και κανέναν Πρόεδρο που σέβεται τον εαυτό του, να χουφτώνει ό,τι κινείται, εγκαινιάζοντας το είδος “Δον Ζουάν κερατάς”. Το να κοροϊδεύεις τους ψηφοφόρους είναι επάγγελμα. Το να είσαι κερατάς είναι αποστολή. Δεν αμφιβάλλω πως η καινούρια του σύζυγος θα γράψει μερικές ακόμα σελίδες σε αυτή τη σαπουνόπερα.

Το θέατρο αγαπά τους ψεύτες, οι οποίοι είναι τόσο απολαυστικοί επί σκηνής, όσο είναι απωθητικοί στην αληθινή ζωή. Οι πολιτικοί έχουν συχνά την (ψευδή) φήμη ότι ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Όμως, είναι αλήθεια, όπως έλεγε ο Πασκουά, ότι οι προεκλογικές υποσχέσεις δεν δεσμεύουν παρά μόνον όσους τις πιστεύουν. Φταίνε οι πολιτικοί, που οι ψηφοφόροι είναι ηλίθιοι;

Αναμφίβολα, τα λογοπαίγνια τόσο με τα ονόματα των πρωταγωνιστών, όσο και στις στιχομυθίες, αποτελούν το αλατοπίπερο της παράστασης. Μετά την εκλογή του Βασιλιά Υμπύ/Νικολά στην Προεδρία, βλέπουμε τον Docteur Bernard Kouche-par-terre (*) να καταφτάνει στο παλάτι, ακολουθούμενος από την συνείδησή του (που απεικονίζεται από ένα σκουλήκι από λουτρ). Η άμοιρη συνείδηση προσπαθεί να τον πείσει για την ύπαρξή της, η οποία δεν επιβεβαιώνεται παρά μόνο από την αποφορά που εκπέμπει. Λίγο αργότερα, το σκουλήκι θα καταβροχθιστεί από τον κροκόδειλο του βασιλιά, ενώ εντός του παλατιού, ο Μπερνάρ θα ωρύεται:

-Γεννήθηκα, σοσιαλιστής και θα πεθάνω σοσιαλιστής!

Για να λάβει την απάντηση, διά στόματος Υμπύ:

-Μπορείς να γεννηθείς και να πεθάνεις και κομμουνιστής, αν σου αρέσει / αρκεί ανάμεσα στα δύο να γίνεις Υπουργός μου.
-Μα, εγώ έχω τις ιδέες μου! Το Κόσοβο, η Τιεν-Αν-Μεν…
-Μπορείς να κρατήσεις τις ιδέες σου / εφόσον θα υπηρετείς τις δικές μου.

Ο Bernard φυσικά αναλαμβάνει το πόστο του Υπουργού Καλών Εξωτερικών Υποθέσεων (Bonnes affaires étrangères).

And the rest is history…

(*) Couche par terre: ξάπλωσε κατάχαμα (συνηθίζεται να χρησιμοποιείται σαν εντολή προς τα σκυλιά).

==============================
Αδυνατώ να μην αναφέρω πως, στην παράσταση, ο Υμπύ/Νικολά ξαναπαντρεύται λίγες μέρες αφού τον παρατάει η Τσιντσιλά. Η νέα του σύζυγος ονομάζεται Μάρλα Καρόνι, είναι πριγκήπισσα της Μπολόνια και η ιδέα για το γάμο αυτό ανήκει στο στενό συνεργάτη του Brise-Couille Portefeux, Yπουργού DNA και Τσάρτερ!

αυτοί ελπίζουν να την βολέψουν

Όλος αυτός ο κόσμος που ξεχύθηκε στους δρόμους το βράδυ της Κυριακής πανηγυρίζοντας, προφανώς είχε μεθύσει από το ίδιο σοσιαληστ(ρ)ικό κρασί που μέθυσε και ο Γιώργος τον ήλιο -σίγουρα ναι; Ανάμεσά τους σοσιαλίστριες ξανθιές με σαντρέ ανταύγειες, γαλλικό μανικιούρ και την αισθητική Εύας Καϊλή, σοσιαληστές με τζην και κοιλουμπόνι, κυρούλες σαν εκείνες που μαίνονταν κοσκωτόπληκτες, υπερασπιζόμενες τα πάμπερς στα τηλέφωνα του Γαργαλάκου πριν από 20 ακριβώς χρόνια, αλλά και μετανάστες που ελπίζουν, γιατί αυτοί δεν έχουν να θυμούνται τις “ακόμα καλύτερες μέρες”.

Ελπίζουν όλοι αυτοί σε καλύτερες μέρες; Σε εξυγίανση της δημόσιας ζωής και ανάκαμψης της οικονομίας; Στο καινούριο, το νέο και το διαφορετικό; Δύο τινά μπορούν να ισχύουν: Υπάρχει η περίπτωση της συλλογικής αμνησίας (ή μέθης από το ίδιο κρασί που μέθυσε κι ο ήλιος  -τα’παμε αυτά) για τους παλαιότερους και η πλήρης άγνοια για τους νεώτερους. Όλοι αυτοί βρίσκονταν σε χρονοκάψουλα εδώ και αρκετά χρόνια, και βγήκαν ξαφνικά αλαλάζοντες “Σήκω Αντρέα για να δεις το παιδί της αλλαγής” (ποιας Αλλαγής; Της Μαργαρίτας δεν είναι;). Η δεύτερη περίπτωση εναρμονίζεται πλήρως με την λογική της παροιμίας “ο πνιγμένος από τα μαλλιά του πιάνεται”. Πιθανό βρίσκω το δεύτερο σενάριο μεν, αλλά τόσος ενθουασιασμός, ρίγος, δέος και παράκρουση πριν καλά καλά η σωτηρία να αποδειχθεί -έστω και κατ’ελάχιστον- ρεαλιστική;

Κάνοντας μια από τις (αγαπημένες και συνήθεις) παρεκβάσεις, ας σημειώσουμε ότι το μεγάλο ατού του Γιώργου είναι το επίθετό του. Η καταγωγή του από το μπαμπά και από τον παππού του. Ο ίδιος (και οι αμερικανοτραφείς ίματζ μέηκέρς του) δοκίμασε να μας πείσει ότι κομίζει το νέο, το διαφορετικό, το φρέσκο. Ως προς το πρώτο, μπορεί κανείς να θυμηθεί τα love-to-hate-them-80s: τις ρεμούλες, τους πράσινους διορισμούς, τα πράσινα καφενεία, την Αυριανή, το Γιαννόπουλο, το κωλόσπιτο, τα ζεϊμπέκικα, τη Ρίτα, τη Μιμή, τον ξάδερφο της Μιμής, τον αείμνηστο Μένιο, το “ανθρωποειδές ΕΣΥ”, τον αείμνηστο Τρίτση (που είχε γράψει θρησκευτικά) -αλλά κυρίως και πάνω από όλα αυτή την τρομακτική προπέτεια, την αηδιαστική αλαζονεία, που χαρακτήριζε τους πράσινους γενίτσαρους. Κι έτσι, υπάρχει μια πιθανότητα να αναιρούνται οι υποσχέσεις του Γιώργου, ή έστω να υπονομεύονται αισθητά.

Ο Γιώργος μας λέει πως αυτά είναι “η παιδική ασθένεια του κινήματος”, που τώρα μεγάλωσε, εμβολιάστηκε και την ξεπέρασε. Α, ναι; Και τότε, Γιώργο μου, τι δουλειά έχουν ο Πάγκαλος κι ο Μπένυ στην Κυβέρνηση; Προφανώς, ούτε καν ο Γιώργος που τόσο κόπτεται για την ρήξη με το παρελθόν, την οποίας φορέας εμφανίζεται πως είναι, δεν κατάφερε να τα βάλει με το καθεστώς, το βαθύ κόμμα, το μηχανισμό. Ούτε καν αυτός: ο γιος του μπαμπά του (που, ντάξει, αν μη τι άλλο, είχε τσαμπουκά).

Επανερχόμενη στα πιο πάνω δύο τινά, τολμώ να θέσω κι ένα τρίτο: αυτοί ελπίζουν να τη βολέψουν. Με κάποιο τρόπο, όποιος κι αν είναι αυτός -πιθανά όχι τόσο καινοτόμος και “φρέσκος” όσο οι ονομασίες των καινούριων Υπουργείων. Αυτό το σενάριο μοιάζει ρεαλιστικότερο, πιο προσιδιάζον στους φορείς του δικομματισμού, και δη στην πράσινη (οψίμως κυπαρισσί) εκδοχή του.

Έχει πλάκα πάντως αυτό το λούστρο με το οποίο προσπαθεί να επιχρίσει το “Κίνημα” ο Γιώργος και οι ίματζ μέηκερς. Αυτό το μακιγιάζ ανανέωσης, τεχνοκρατισμού, LSE, MIT και λοιπών σπουδαίων πανεπιστημιακών τίτλων, αυτός ο αέρας χαλαροδεμένης γραβάτας, λάπτοπ και χαρτοφύλακα, έρχεται να δέσει γλυκά με την πλαστική σημαία και τις πλαστικές ιδέες που διαπερνούν τα συνθήματα με κεντρική αναφορά στο μπαμπά του γιου του. Τα χίλια πρόσωπα του ενωμένου και δυνατού Πασόκ, που, με τον αέρα των δέκα πόντων και των 160 ουσάρων του, έχει το θράσσος να μετονομάζει το Υπουργείο του φον Μαρκογιαννάκη σε “Προστασίας του Πολίτη” (!) (λες και θα τα ξεχάσουμε τα ΜΑΤ του Σημίτη), να αναθέτει στην φορέα πολιτισμού/σύζυγο νυχτόβιου βαρύμαγκα το Υπουργείο Τουρισμού (άλλωστε μια προϋπηρεσία σε γυμνές φωτογραφίσεις είναι απαραίτητη για να διαφημιστούν καλύτερα οι πανέμορφες παραλίες μας). Ο θρίαμβος της πλαστικής σημαίας, της πλαστικής σακούλας, της πλαστικής εικόνας, του σουπερφίσιαλ και του εντυπωσιασμού του τίποτα (που έλεγε και ο Πάγκαλος, θυμάστε;).

Αναρωτιέμαι, ειδικά οι μετανάστες που πανηγύριζαν με τις πλαστικές πράσινες σημαίες, δεν έχουν ακούσει ποτέ για τις υποσχέσεις χωρίς αντίκρυσμα; Είναι πιθανό η νέα κυβέρνηση να δοκιμάσει να επανορθώσει, για παράδειγμα, την καταφανή αδικία που συμβαίνει εις βάρος των παιδιών των μεταναστών που γεννήθηκαν στην Ελλάδα ή να ψιλοδιορθώσει την απαράδεκτη πολιτική περί των αιτήσεων ασύλου -κατά πάσα πιθανότητα, με τον γνωστό, συνήθη τρόπο που αντιμετωπίζει και τους γηγενείς υπηκόους της: με απίστευτη γραφειοκρατεία, με το σταγονόμετρο, με δεκάδες προϋποθέσεις, χαρτούρα, χιλιάδες υποσχέσεις, έτσι ώστε και αυτοί να είναι δέσμιοι, μονίμως θύματα εκβιασμού, αλλά γεμάτοι ελπίδα. Ως και ημείς υμείς (?).

Η ιστορία επαναλαμβάνεται με θλιβερό και γελοίο τρόπο. Ζούμε στιγμές 1981. Παρακαλώ, ξυπνήστε με, μετά την επόμενη κυβέρνηση Μητσοτάκη.